بسم الله الذی هو اعلم بالمهتدین

با توجه به اینکه پس از رحلت جانسوز فقیه قرآنی، دوستان بسیاری از ما درباره مسئله تقلید سؤال می کنند و می خواهند بدانند که پس از ایشان به چه کسی باید رجوع کنند، در اینجا چند حکم اساسی تقلید را از رساله خود ایشان بیان نموده و توضیحاتی ارائه خواهیم کرد:

مسئله ٣ از باب اجتهاد و تقلید - «تقلید» به‏ واژه‏ برترش «اِتّباعِ احسن‏ القول»: پیروى از بهترین سخن پیرامون احکام شرعیه است برحسب آیه‏ کریمه‏: «فَبَشِّرْ عبادِ. الَّذینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أحْسَنَهُ أولئکَ ‏الَّذینَ هَداهُمُ‏ اللّه‏ وَ أولئکَ هُمْ أولُوا الألْبابِ»(سوره‏ زمر، آیه‏ 18) «پس به‏ بندگان من نوید ده، آنان که سخن[حق] را با کوشش و کاوش به‏گوش [دل] مى ‏شنوند و بهترینش را پیروى مى‏ کنند، اینانند کسانى که خدا هدایتشان کرده و هم اینان خردمنداند».

مسئله ١۴ از باب اجتهاد و تقلید - «تقلید» و به‏ عبارت بهتر و زیباتر «اتّباع از اَحْسَن ‏القول»، تنها پیروى از بهترین نظرات فقیهان متعهد است و فقط بدلیل این ‏که این فتاوا بهتر و به ‏حقیقت نزدیک‏ تر است، مورد اتباع مى‏ باشد،که اگر صاحب این نظر زنده یا مرده باشد، بالغ و یا نابالغ، مرد یا زن یا...  در هر شرائطى که برشمرده‏اند باشد یا نباشد، تنها اعلم و اتقى بودنش شرط است و دیگر هیچ، که فقط همین راه سالم‏ ترین و مطمین‏ ترین راه انتخاب براى بهترین رأى مى ‏باشد، و تنها همین اساس بایستگى و لزوم این پیروى است.

مسئله ١۵ از باب اجتهاد و تقلید - روى این اصل از دیدگاه «فَیَتَّبِعُونَ اَحْسَنَهُ» تقلید ابتدایى^(١) از میِّتى که عالم‏ تر و باتقواتر در راستاى فقاهت است بر همه‏ مقلدان واجب است^(٢)، که او بر تمامى مجتهدان زنده و مرده که ما مى‏ شناسیم برترى دارد. (چنان‏که صاحب حدائق از متأخران و آقایان حکیم، خمینى و خوئى، از معاصران به ‏آن تصریح کرده‏ اند که بقاى بر تقلید مرده‏ اى که نسبت به‏ زندگان اعلم و اتقا^(٣) است کلاً واجب است گرچه در مسائلى که به‏ آنها عمل نکرده ‏اى)

همچنین دفتر آیت الله العظمی صادقی تهرانی، خلاصه ای از تعدادی فتاوای مهم ایشان در مسائل مختلف را با عنوان «سیری در فتاوای فقهی، سیاسی و اجتماعی آیت الله صادقی تهرانی» منتشر نموده که در باب اجتهاد و تقلید نیز حاوی مطالب مختصر و ارزشمندی است. مطالعه این جزوه را به همه دوستان توصیه می کنیم.

و من الله التوفیق

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١): وجوب تقلید ابتدایی از مجتهد میّت، ولی اعلم و اتقا به این معنی است که اگر شخصی با مطالعه و تحقیق به عالم تر و باتقواتر بودن مجتهدی پی ببرد که از دنیا رفته، مادامی که مجتهدی عالم تر و با تقواتر از وی را نیافته است، بر آن شخص واجب است از همان مجتهد -با اینکه در قید حیات نیست- تقلید کند. (البته در احکامی که آن مجتهد به آنها فتوا داده است)

(٢): چه رسد به کسانی که قبل از فوت آن مجتهد اعلم و اتقا و در زمان حیاتش هم بر تقلید از ایشان بوده اند.

(٣): منظور از تقوا به عنوان شرط اساسی برای اجتهاد یعنی اینکه مجتهد در بیان حکم خدا مصلحت گرا و محافظه کار نباشد، که بی انصافی است اگر نام آیت الله صادقی را به عنوان نمادی برجسته برای این ویژگی بسیار مهم در اینجا ذکر ننماییم. نمونه بارز این ویژگی را در حکمی که ایشان پیرامون شرایط رأی دهندگان در مسائل مختلف نظام  اسلامی(خبرگان، ریاست جمهوری و ...) صادر کرده اند میتوان ملاحظه کرد. پس اتقا یعنی کسی که از بین تمامی فقها در بیان احکام خدا نترس تر و حق محورتر باشد.