فقيه قرآنی آيت الله العظمی محمد صادقی تهرانی


«سلسله دروس تفسير موضوعی قرآن کريم»

از فقيه مُصلح و اَعلم قرآنی
« آيت الله دکتر محمد صادقی تهرانی(ره) »


جلسات قبلی « فهرست کل جلسات » جلسات بعدی
  • جلسه پنجاه و یکم (+متن)
    • موضوع: دفاع از قرآن در برابر برداشت های غلط از چند روایت
    • جمله انتخابی: بعضی ها نه تنها با کتاب الله آشنایی ندارند بلکه روایات و اقوال را بر سر قرآن می‌زنند! خودشان که دنبال تفهم قرآن نمی‌روند هیچ، با کسانی هم که روی قرآن فکر می‌کنند؛ مبارزه می کنند!
    • عناوین درس:
      • بررسی روایت «یا أبا حنیفة ویلک ما ورثک الله من کتابه حرفا»
      • بررسی یکی از اشارات قرآن در آیه «فَاخلَع نَعلَیکَ» و لزوم درآوردن کفش در نماز
      • بررسی روایت «انما یعرف القرآن من خوطب به»
      • شرح «فی قرائة القرآن» از کتاب مصباح الشریعة
      • شرح روایت «القرآن هدی من الضلالة» از رسول الله(ص)
      • شرح روایت «فإذا التبست علیکم الفتن کقطع اللیل المظلم فعلیکم بالقرآن» از رسول الله(ص)
    • کلمات کلیدی: وصف قرآن - امام صادق - ابوحنیفه - لزوم در آوردن کفش در نماز - اشارات قرآن - ظنی الدلالة
  • جلسه پنجاه و دوم (+متن)
    • موضوع: شرح خطبه امیرالمومنین(ع) در عظمت قرآن
    • جمله انتخابی: عادت شده است همه چهل حدیث می نویسند، مگر قرآن حدیث نیست؟ «فَبِأیِّ حَدیثٍ بَعدَ اللهِ وآیاتِهِ یُؤمِنُون»؟ چرا چهل آیه ننوشتید؟
    • عناوین درس:
      • شرح مفصل خطبه ۱۹۸ نهج البلاغه در عظمت قرآن
      • بحوث حول علم غیب و زمان قیامت و چیزهایی که علمش در اخصاص خداست
    • کلمات کلیدی: امیرالمومنین(ع) - عظمت قرآن - محدوده علم غیب اهل بیت(ع)
  • جلسه پنجاه و سوم
    • موضوع: محکم و متشابه در قرآن
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • پاسخ به سوالات پیرامون آیه «هُوَ الَّذِي أنزَلَ عَلَيكَ الكِتَابَ مِنهُ آيَاتٌ مُحكَمَاتٌ هُنَّ أمُّ الكِتَابِ وَأخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ...»:
        1. این آیه خود از محکمات است یا از متشابهات؟
        2. آیا تقسیم موجود در این آیه تقسیم حصری است؟
        3. آیا این آیه با آیاتی که کل قرآن را محکم دانسته «... كِتَابٌ أحكِمَت آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَت مِن لَدُن حَكِيمٍ خَبِيرٍ» یا با آیاتی که کل قرآن را متشابه دانسته «اللَّهُ نَزَّلَ أحسَنَ الحَدِيثِ كِتَابًا مُتَشَابِهًا...» در تضاد نیست؟
      • شرحی پیرامون آیه «وَالمُطَلَّقَاتُ يَتَرَبَّصنَ بِأنفُسِهِنَّ ثَلَاثَةَ قُرُوءٍ...» وبیان اشتباه علمای شیعه و سنی در فهم این آیه
    • کلمات کلیدی: محکم و متشابه - ثلاثة قروء - شب قدر - معراج - نزول فشرده قرآن - تفصیل قرآن - تعجیل پیامبر (ص) در خواندن قرآن
  • جلسه پنجاه و چهارم
    • موضوع: محکم و متشابه در قرآن
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • پاسخ به سوالات ذیل پیرامون آیه «هُوَ الَّذِي أنزَلَ عَلَيكَ الكِتَابَ مِنهُ آيَاتٌ مُحكَمَاتٌ هُنَّ أمُّ الكِتَابِ وَأخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ...»:
        1. چرا در این آیه ضمیر «هن» که برای عقلاء است برای آیات به کار رفته است؟
        2. چرا «هن» با این که جمع است «ام الکتاب» مفرد آمده است؟
        3. راه تشخیص آیه محکم از متشابه چیست؟
        4. چرا خدا در قرآن آیات متشابه آورده است؟
        5. چرا قرآن را که «تبیان لکل شی» است به صورت روزنامه وار نیامده است بلکه به صورتی است که نیاز به دقت دارد و اگر کمی دقت نشود منظوری از آیه برداشت نمی شود و یا منظوری اشتباه برداشت می شود؟
    • کلمات کلیدی: محکم و متشابه - علت عدم تفصیل بیش از حد قرآن - تشخیص محکم از متشابه - فرق صفات مشترک بین خالق و مخلوق - علم و حیات و قدرت خدا
  • جلسه پنجاه و پنجم
    • موضوع: محکم و متشابه در قرآن
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • اثبات این که قرآن تشابه دلالی ندارد بلکه تشابه مدلولی دارد
      • توضیحی پیرامون تشابهی که حول الفاظ مشترک ما بین خالق و مخلوق پیش می آید مانند: علم، حیات، جاء، سمیع،...
      • شرحی پرامون آیه «وَجَاءَ رَبُّكَ وَالمَلَكُ صَفًّا صَفًّا» و رفع تشابه موجود در این آیه با دقت در خود آیه
    • کلمات کلیدی: تشابه - وصیت - حرمت ازدواج با زناکار - فصاحت و بلاغت قرآن - محکم و متشابه - الفاظ مشترک ما بین خالق و مخلوق - جاء ربک
  • جلسه پنجاه و ششم
    • موضوع: محکم و متشابه در قرآن
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • شرحی حول آیاتی که قرآن را بلاغ و وظیفه پیامبر (ص) را ابلاغ این بلاغ دانسته است
      • ذکر مراحل بلوغ مورد نیاز برای فهم دلالات و مدلولات قرآن کریم
      • اشاره به آیاتی محکمه ای که عده ای سعی کرده اند آن را متشابه کنند
      • بیان معنای متشابه و بیان علت متشابه بودن برخی از آیات بر مکلفین
      • بیان این مطلب که آیات علمی قرآن مثل حرکت زمین و... قبل از این که علم به آن برسد، متشابه هستند
      • اثبات حرکت کره زمین بر مبنای آیاتی از قرآن
    • کلمات کلیدی: محکم و متشابه - حرمت ازدواج با زناکار - حرکت زمین- قرآن و گیرنده های صوتی و تصویری - فخر رازی و حرکت کره زمین - فخر رازی و ادعای امکان رویت خدا در قیامت - بلاغ
  • جلسه پنجاه و هفتم
    • موضوع: محکم و متشابه در قرآن
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • پاسخ به چند سوال پیرامون آیه «هُوَ الَّذِي أنزَلَ عَلَيكَ الكِتَابَ مِنهُ آيَاتٌ مُحكَمَاتٌ هُنَّ أمُّ الكِتَابِ وَأخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ...»:
        1. منظور از انزال در این آیه چیست؟ (بحثی پیرامون انزال و تنزیل و فرق بین این دو)
        2. تقسیم آیات به محکم و متشابه به حساب ربانیت نزول است و یا به به حساب ربانیت نزول و مربوبین است؟
        3. مکلفین در برخورد با قرآن بر طبق این آیه چند دسته اند؟
      • بیان معنای تاویل و اشاره به اشتباه افراد در فهم معنای تاویل
    • کلمات کلیدی: محکم و متشابه - عدم نجاست مشرکین - ثلاثة قروء - تاویل - انزال و تنزیل - حداد بیروتی - بحثی با یک بهایی - اسم محمد علی باب در قرآن
  • جلسه پنجاه و هشتم
    • موضوع: محکم و متشابه در قرآن
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بحثی مفصل پیرامون آیاتی که لفظ تأویل در ان امده است
      • توضیح این مطلب که تاویل دارای دو مرحله لفظی و معنوی است که هر کدام از این ها دارای انواعی هستند.
      • بحثی مفصل حول معنای «علم» و «راسخون فی العلم» در آیه «هُوَ الَّذِي أنزَلَ عَلَيكَ الكِتَابَ مِنهُ آيَاتٌ مُحكَمَاتٌ هُنَّ أمُّ الكِتَابِ وَأخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم زَيغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنهُ ابتِغَاءَ الفِتنَةِ وَابتِغَاءَ تَأوِيلِهِ وَمَا يَعلَمُ تَأوِيلَهُ إلَّا اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي العِلمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِن عِندِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إلَّا أولُو الألبَابِ»
    • کلمات کلیدی: محکم و متشابه - حضرت یوسف - موسی و خضر - راسخون - انواع علم - علمای یهود و نصاری
  • جلسه پنجاه و نهم
    • موضوع: محکم و متشابه در قرآن
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بحثی حول آیه «هُوَ الَّذِي أنزَلَ عَلَيكَ الكِتَابَ مِنهُ آيَاتٌ مُحكَمَاتٌ هُنَّ أمُّ الكِتَابِ وَأخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم زَيغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنهُ ابتِغَاءَ الفِتنَةِ وَابتِغَاءَ تَأوِيلِهِ وَمَا يَعلَمُ تَأوِيلَهُ إلَّا اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي العِلمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِن عِندِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إلَّا أولُو الألبَابِ» و توضیحاتی پیرامون تاویل و راسخون در علم، انواع علم، محکم و متشابه و...
      • اشاره به لزوم یادگیری لغت قران برای فهمش
      • توضیحی پیرامون کلمه ذنب و آیه «إنَّا فَتَحنَا لَكَ فَتحًا مُبِينًا-لِيَغفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنبِكَ وَمَا تَأخَّرَ...»
    • کلمات کلیدی: تأویل - راسخون در علم - انواع علم - محکم و متشابه - علمای اهل کتاب - قصر نماز - ذنب - ذنب پیامبر - لغت عربی - لغت قرآنی
  • جلسه شصتم
    • موضوع: برخورد قرآن با غیر قرآن
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • توضیحی مفصل پیرامون آیه «إنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِالذِّكرِ لَمَّا جَاءَهُم وَإنَّهُ لَكِتَابٌ عَزِيزٌ - لَا يَأتِيهِ البَاطِلُ مِن بَينِ يَدَيهِ وَلَا مِن خَلفِهِ تَنزِيلٌ مِن حَكِيمٍ حَمِيدٍ»
      • توضیح این مطلب که قران در برخورد با غیر خودش یا برخورد توافقی دارد و یا برخورد تقابلی که در صورت توافقی آن مطلب پذیرفته و در صورت تقابلی پذیرفته نمی شود
      • بیان برخورد میان سنت و قران
      • توضیح مفصل پیرامون حدیث ثقلین
      • بحث حول وحی قرآن و وحی سنت (بحث نهایی در شماره ۳۲)
      • بحث حول جمع بین دو خواهر در ازدواج (بحث نهایی در شماره 150)
    • کلمات کلیدی: اهل کتاب - عدم تحریف قرآن - حرمت ازدواج با زناکار - حدیث ثقلین - برخورد قرآن با غیر قرآن
  • جلسه شصت و یکم
    • موضوع: برخورد قرآن با غیر قرآن
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • ادامه بحث پیرامون حدیث ثقلین و پاسخ به این سوال که آیا خود رسول الله (ص) جز عترت است یا نه؟
      • اثبات عصمت اهل بیت (ع) به وسیله حدیث ثقلین
      • بیان دلیل تبعیت از قرآن هنگام تعارض حدیث با آن
      • شرحی مختصر پیرامون فطرت و عالم ذر
      • بحث حول وحی قرآن و وحی سنت (بحث نهایی در شماره ۳۲)
    • کلمات کلیدی: عالم ذر - فطرت - حدیث ثقلین - اهل بیت - عدم رجولیت در اجتهاد - تعارض قرآن با حدیث - علامه طباطبایی
  • جلسه شصت و دوم
    • موضوع: فطرت
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • توضیحی مختصر پیرامون برخی از آیات که پیرامون فطرت آمده است
      • بحثی پیرامون تجرد روح و اثبات عدم مجرد بودنش
      • بیان رابطه دو حجت درونی (عقل و فطرت) و حجت برونی (شریعت)
    • کلمات کلیدی: فطرت - عدم تجرد روح - عقل - شریعت - حجج درونی و حجت برونی
  • جلسه شصت و سوم
    • موضوع: فطرت
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • شرحی پیرامون آیه «ضَرَبَ لَكُم مَثَلًا مِن أنفُسِكُم هَل لَكُم مِن مَا مَلَكَت أيمَانُكُم مِن شُرَكَاءَ فِي مَا رَزَقنَاكُم فَأنتُم فِيهِ سَوَاءٌ تَخَافُونَهُم كَخِيفَتِكُم أنفُسَكُم كَذَلِكَ نُفَصِّلُ الآيَاتِ لِقَومٍ يَعقِلُونَ» وبیان رابطه آن با فطرت
      • پاسخ به این سوال که مگر پیامبر (ص) اقامه وجه نداشته است که در آیه «فَأقِم وَجهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطرَتَ اللَّهِ...» مامور به اقامه وجه شده است؟
      • بیان گام های ۱۴ گانه برای رهایی از شهوات و شیطنت های درونی و برونی
      • شروع بحث پیرامون آیه «فَأقِم وَجهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيهَا لَا تَبدِيلَ لِخَلقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ القَيِّمُ وَلَكِنَّ أكثَرَ النَّاسِ لَا يَعلَمُونَ (روم: ۳۰)» با توضیحی مختصر پیرامون اقم - وجهک - دین - حنیفا - فطرت الله
      • بحث حول نقش نحوی کلمه فطرت الله از نظر نقش نحوی، (بحث نهایی در سخنرانی شماره ۶۵)
    • کلمات کلیدی: فطرت - پیامبر (ص) - اقامه وجه - دین - تفاوت تبدیل و تغییر - شیطان
  • جلسه شصت و چهارم
    • موضوع: فطرت
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان معنای وجه در آیه آیه «فَأقِم وَجهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطرَتَ اللَّهِ...»
      • بیان معنای کلمه «دین» و اشاره به اشتباه مترجمین در ترجمه آیه «مالک یوم الدین»
      • بحث حول نقش نحوی کلمه فطرت الله از نظر نقش نحوی، (بحث نهایی در سخنرانی شماره ۶۵)
      • توضیحی مفصل پیرامون دو لفظ؟ «تبدیل و تغییر» و فرق این دو با یکدیگر
      • بحث حول نقش نحوی کلمه فطرت الله از نظر نقش نحوی و وجه (بحث نهایی در سخنرانی شماره ۶۵)
    • کلمات کلیدی: فطرت - تفاوت تبدیل و تغییر - معنای کلمه «دین» - شیطان - ابراهیم (ع) و تبدیل گوشت به پرنده - شق القمر - عیسی (ع) و تبدیل گِل به پرنده
  • جلسه شصت و پنجم
    • موضوع: فطرت
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان معنای کلمه «وجهک» و نقش نحوی کلمه «فطرت الله»
      • اشاره به این که فطرت بهترین و مهمترین راه برای رسیدن به دین الله است
      • بیان معنای کلمه «وجه الله» همراه با توضیحاتی پیرامون آیاتی که کلمه «وجه» در آن آمده است
      • توضیحی پیرامون برخی از آیات که لفظ «فطرت» و «حنیفا» در آن آمده است
    • کلمات کلیدی: معنای کلمه «وجه الله» - فطرت - دین الله - عقل - علم - حواس ظاهری و باطنی
  • جلسه شصت و ششم
    • موضوع: فطرت
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان سه وجه که می توان به وسیله آن به حق و توحید حق توجه داشته باشیم
      • بیان رابطه میان حواس باطنی و شریعت و فطرت با یکدیگر
      • بیان و شرح احادیثی پیرامون فطرت
    • کلمات کلیدی: عالم ذر - فطرت - زراره - شریعت - ولایت - رابطه میان عقل و شریعت و فطرت
  • جلسه شصت و هفتم
    • موضوع: فطرت
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • پاسخ به این سوال که مخاطب در «أقِم: به پا دار» کیست؟ عقل است یا روح و یا فطرت؟
      • اشاره به لزوم شناخت نفس در سلوک الی الله
      • بیان توجهات ده گانه که حنافت آنها (روی گردانی آنها از باطل) و عدم جنافت آنها (روی آوری آنها به باطل) لازم است
    • کلمات کلیدی: معرفت نفس - فطرت - عقل - روح - لب - صدر - قلب - فؤاد - اثبات وجود خدا - حنافت وجنافت
  • جلسه شصت و هشتم
    • موضوع: فطرت
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان پیامد ناشی از عدم توجه به فطرت معصومه و شریعت معصومه
      • توضیحی پیرامون یکی از احکام فطرت که حب کمال مطلق است
      • بیان این که فطرت انسانی طالب وجود و وحدانیت خداست
    • کلمات کلیدی: فطرت - عقل - شریعت - وحدانیت خدا - وجود خدا - حب کمال مطلق
  • جلسه شصت و نهم
    • موضوع: فطرت
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • اثبات وحدانیت خدا از نظر عقلی
      • شرحی پیرامون آیه «لَو كَانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا...» برای اثبات وحدانیت خدا
      • توضیحی پیرامون یکی دیگر از احکام فطرت که حب زندگی پس از مرگ (معاد) است
    • کلمات کلیدی: فطرت - وحدانیت خدا - وجود خدا - زندگی پس از مرگ (معاد) - عقل
  • جلسه هفتادم
    • موضوع: فطرت
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان سومین احکام فطرت که احترام محبوب کامل، عالم، حاضر، منعم، مقتدر، منتقم است
      • اشاره به نکاتی اخلاقی، عرفانی و معرفتی نسبت به خدا و بیان لزوم اطاعت از اوامرش
      • بحثی پیرامون عصمت آدم و اشاره به این که آعمل آدم گناه بود نه ترک اولی
    • کلمات کلیدی: عصمت آدم - عصمت انبیاء - فطرت - عقل - شریعت - لزوم احترام خدا
  • جلسه هفتاد و یکم
    • موضوع: فطرت (آیه ذریة معروف به آیه ذر)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • اشاره به وضعیت احادیث موجود و پیامد عدم سنجش احادیث با قرآن و فواید قرآنی بودن و سنجش احادیث با آن
      • شروع بحث پیرامون دومین آیه فطرت «وَإذ أخَذَ رَبُّكَ مِن بَنِي آدَمَ مِن ظُهُورِهِم ذُرِّيَّتَهُم وَأشهَدَهُم عَلَى أنفُسِهِم ألَستُ بِرَبِّكُم قَالُوا بَلَى شَهِدنَا أن تَقُولُوا يَومَ القِيَامَةِ إنَّا كُنَّا عَن هَذَا غَافِلِينَ» (اعراف: ۱۷۲) و اشاره به عدم وجود عالم ذر
      • بحث و طرح سوالاتی حول آیه ذریة:
        1. آیا «اذ» در آیه برای زمان است یا مکان؟ واگر زمانی است آیا شامل هر سه زمان است یا تنها یک زمان مراد است؟
        2. آیا اخذ ربانی نیاز به ماخوذ دارد یا خیر؟
        3. چرا در آیه «ربک» آمده است و تنها پیامبر (ص) مورد خطاب قرار گرفته و «رب العالمین» نیامده است؟
        4. آیا «بنی آدم» شامل خود آدم است یا نه؟ و در هر صورت آیا تنها فرزندان اولی آدم شامل است یا تمامی انسانها را شامل است؟
        5. منظور از «ظهورهم» پشت جسمانی است یا پشت روحانی؟
    • کلمات کلیدی: عالم ذر - حدیث - قرآن - فطرت - آدم - خلق روح - خلق جسم - حضرت محمد (ص)
  • جلسه هفتاد و دوم
    • موضوع: فطرت (آیه ذریة معروف به آیه ذر)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • پاسخ به این سوال که کلمه «ذریتهم» اجداد بنی آدم را شامل است یا اولادشان را و یا این که کل بنی آدم را شامل است؟
      • بحثی پیرامون انواع شهادت و شرحی مفصل پیرامون این قسمت از آیه «وَأشهَدَهُم عَلَى أنفُسِهِم»
      • اشاره و نقدی به برخی از احادیث جعلی پیرامون پیرامون عالم ذر
      • بیان دلایلی بر عدم وجود عالم ذر
    • کلمات کلیدی: عالم ذر - علامه مجلسی - احادیث جعلی - قرآن - فطرت - انواع شهادت - بنی آدم - حضرت آدم
  • جلسه هفتاد و سوم
    • موضوع: فطرت (آیه ذریة معروف به آیه ذر)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • اشاره ای به مظلومیت قرآن و علت آن در میان مسلمین
      • اشاره ای به عدم وجود عالم ذر و تحمیلات صورت گرفته بر روی آیه ذریة (معروف به آیه ذر)
      • بحثی مفصل پیرامون آیه «وَآيَةٌ لَهُم أنَّا حَمَلنَا ذُرِّيَّتَهُم فِي الفُلكِ المَشحُونِ» با اشاره به اشتباه صاحب تفسیر مجمع البیان در تفسیر این آیه
      • پاسخ به این سوال که چرا در آیه «وَإذ أخَذَ رَبُّكَ مِن بَنِي آدَمَ مِن ظُهُورِهِم ذُرِّيَّتَهُم وَأشهَدَهُم عَلَى أنفُسِهِم ألَستُ بِرَبِّكُم قَالُوا بَلَى شَهِدنَا أن تَقُولُوا يَومَ القِيَامَةِ إنَّا كُنَّا عَن هَذَا غَافِلِينَ» (اعراف: ۱۷۲) «ربک» آمده است و تنها پیامبر (ص) مورد خطاب قرار گرفته و «رب العالمین» نیامده است؟
    • کلمات کلیدی: تفسیر مجمع البیان - یهود و نصاری - تحریف کتب عهدین - اتهامات وارده بر انبیاء در کتب عهدین - تهمت های وارده بر امام سجاد و سکینه - عالم ذر - فطرت - معنای ذریة -حضرت محمد (ص)
  • جلسه هفتاد و چهارم
    • موضوع: فطرت (آیه ذریة معروف به آیه ذر)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • توضیحی پیرامون خطابات قرآنی و درجات فهم مخاطبین همراه با توضیح آیاتی که خطاب «ربک» در آن آمده است
      • پاسخ به این سوال که کلمه «إذا» در آیه ذریة آیا تنها یک زمان را شامل است و یا این که تمامی زمان ها را در بر می گیرد؟
      • توضیحی مفصل پیرامون دلایلی که عدم وجود عالم ذر را ثابت می کند
    • کلمات کلیدی: عالم ذر - فطرت - خلقت روح - خلقت جسم - حضرت محمد (ص) - قیامت - برزخ - عالم دنیا - حضرت آدم
  • جلسه هفتاد و پنجم
    • موضوع: فطرت (آیه ذریة معروف به آیه ذر)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • اشاره به وجود ماخوذ (انسان) هنگام اخذ خدا برای اثبات عدم وجود عالم ذر
      • بیان این که تقلید دارای دو نوع درونی و برونی است و تقلید در شرک یا توحید کلا محکوم است
      • پاسخ به این سوال که آیا خود حضرت آدم مشمول کلمه بنی آدم در آیه ذریه می شود یا خیر؟
    • کلمات کلیدی: عالم ذر - فطرت - تقلید - اجتهاد - مجتهد - مقلد - شرک - توحید - حضرت آدم - ذریه - اخذ ربانی
  • جلسه هفتاد و ششم
    • موضوع: فطرت (آیه ذریة معروف به آیه ذر)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • شرح احادیثی که بیانگر این هستند که آیه ذریه درباره فطرت است نه عالم ذر
      • بیان این که علت و فایده وجود فطرت در تمامی انسان ها چیست
      • توضیحی پیرامون تقلید و محکومیت تقلید کورکورانه در اصول و فروع
      • توضیحی مختصری پیرامون این که تکلیف در میان انسان ها و حیوانات به چه صورت است
    • کلمات کلیدی: حرمت ازدواج با زناکار- عالم ذر - فطرت - تقلید - اصول و فروع - تکلیف در میان انسان ها و حیوانات - شرک - توحید - ذریه
  • جلسه هفتاد و هفتم
    • موضوع: فطرت
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان فرق های میان آیه ذریة و آیه فطرت
      • اشاره به این که کلمه «فطرت الله» در آیه فطرت از نظر نقش نحوی دارای دو احتمال است همراه با بیان فرق معنوی میان این دو احتمال
      • اشاره به این که تنها دین حنیف قرآن دین حنیف است و غیر قرآن هرگز دین حنیف نیست
      • انتقادات شدید نسبت به فیلسوفان و فلسفه و منطق بشری
    • کلمات کلیدی: عالم ذر - آیه فطرت - آیه ذریة - دین حنیف - فیلسوفان و فلسفه و منطق بشری - سنت و حدیث
  • جلسه هفتاد و هشتم
    • موضوع: فطرت
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که انسان از نظر جسمانی دارای دو بعد است:
        1. بدن جسمانی دنیوی که خود دارای دو عالم است: ۱- بدن جسمانی در عالم دنیا ۲- بدن جسمانی در قیامت که چکیده ای مهمی از همین بدن است
        2. بدن برزخی که این نیز دارای دو عالم است: ۱- بدن برزخی در عالم خیلی موقت که عالم رویا و خواب در همین دنیاست ۲- بدن برزخی در عالم موقت که عالم برزخ است
      • بیان این که انسانها از نظر روحی دارای سه بعد هستند: ۱- روح نباتی ۲- روح حیوانی ۳- روح انسانی
      • اشاره به این که این روح انسانی است که مخاطب در اوامر و نواهی خداست
      • بحثی پیرامون نفس و اشاره به اشتباه بودن نفس کشی و صحت کنترل نفس
    • کلمات کلیدی: فطرت - بدن جسمانی - بدن برزخی - دنیا - برزخ - قیامت - عالم رویا - نفس - نفس اماره و لوامه - روح نباتی - روح حیوانی - روح انسانی - روح - عقل
  • جلسه هفتاد و نهم
    • موضوع: فطرت
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • توضیحی پیرامون این مطلب که درمیان عقل و علم و حس و فطرت کدام یک دارای اصالت هستند
      • بیان رابطه عقل با فطرت و نقش عقل در استخراج فطرت
      • بیان این که فطرت به تنهایی تکلیف آور نیست بلکه وجود عقل تکلیف آور است
    • کلمات کلیدی: عقل و علم و حس و فطرت - فلسفه و منطق بشری - فلاسفه - عرفان
  • جلسه هشتادم
    • موضوع: خدا شناسی
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان دو گام برای دریافت کامل شریعت که یکی از این گام ها درونی که فطرت و عقل است و دیگری برونی که همان قرآن است
      • شروع بحث پیرامون آیه «أم خُلِقُوا مِن غَيرِ شَيءٍ أم هُمُ الخَالِقُونَ» برای اثبات وجود خالق
      • بحثی پیرامون خالق و مخلوق و مخلوق منه و بیان فرق میان من شی و من لا شی و لا من شی
      • بحثی پیرامون انواع رابطه بین والد و مولود و خالق و مخلوق و بیان فرق میان این ها
    • کلمات کلیدی: فطرت - عقل - خدا - قرآن - شریعت - ملحد - مشرک - سبب و مسبب - والد و مولود - خالق - مخلوق - مخلوق منه - من شی - من لا شی - لا من شی
  • جلسه هشتاد و یکم
    • موضوع: خدا شناسی
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • توضیحی پیرامون دو نوع تفسیر (موضوعی و تسلسلی) و بیان طریقه صحیح در تفسیر و تفکر در قرآن
      • توضیح مختصر پیرامون ۱۵ آیه اول سوره طور به عنوان مقدمه ای برای آیه «أم خُلِقُوا مِن غَيرِ شَيءٍ أم هُمُ الخَالِقُونَ»
      • توضیحی مفصل پیرامون آیه «أم خُلِقُوا مِن غَيرِ شَيءٍ أم هُمُ الخَالِقُونَ» همراه با توضیحاتی پیرامون خالق و مخلوق و مخلوق منه و من شی و من لا شی و لا من شی
      • پاسخی به ادعای مادیون که خلقت انسان به این هیئت و شکل را از روی صدفه (تصادف) می دانند
    • کلمات کلیدی: فلسفه بشری - حضرت محمد (ص) - قرآن - تفسیر موضوعی و تسلسلی - خالق - مخلوق - مخلوق منه - من شی - من لا شی - لا من شی - مادیون - خلقت انسان - صدفه (تصادف) - وجود خدا
  • جلسه هشتاد و دوم
    • موضوع: خدا شناسی
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • اشاره به این که هر ادعا و مدلول از سه حال خارج نیست
        1. یا بدون دلیل است مثل این ادعا که متنجس منجس است و یا این که روح مجرد است
        2. یا دارای دلایلی است مثل این ادعا که ازدواج با زناکار توبه نکرده حرام است
        3. یا کل هستی (نشانه های درونی و برونی) دلیل بر ادعاست مثل وجود خدا که کل هستی دلیل بر وجود اوست
      • ادامه بحث پیرامون آیه «أم خُلِقُوا مِن غَيرِ شَيءٍ أم هُمُ الخَالِقُونَ» همراه با توضیحاتی پیرامون خالق و مخلوق و مخلوق منه و من شی و من لا شی و لا من شی
      • بحثی پیرامون قدرت خدا و پاسخ به این قبیل سوالها که آیا خدا می تواند خدایی دیگر بیافریند یا خود را بکشد و...
      • شروع بحث پیرامون یکی از مشکلترین مسائل که چگونگی خلقت ماده اولیه است
    • کلمات کلیدی: طهارت و نجاست - حرمت ازدواج با زناکار - وجود خدا - خالق - مخلوق - مخلوق منه - من شی - من لا شی - لا من شی - خلقت ماده اولیه
  • جلسه هشتاد و سوم
    • موضوع: خدا شناسی
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • ادامه بحث پیرامون آیه «أم خُلِقُوا مِن غَيرِ شَيءٍ أم هُمُ الخَالِقُونَ» همراه با توضیحاتی پیرامون خالق و مخلوق و مخلوق منه و من شی و من لا شی و لا من شی
      • شرحی پیرامون قصه حضرت ابراهیم و در سوالش از خدا درباره چگونگی زنده کردن مردگان
      • بیان این که تمامی مخلوقات از سه حال خارج نیستند یا مخلوق از «لا من شی» هستند که تنها ماده اولیه خلقت را شامل است و یا مخلوق از «من شیء دنیوی» هستند مثل تمامی کائنات و یا مخلوق از «من شی ءاخروی» هستند مثل خلقت دوباره انسان از جسم خاک شده اش
    • کلمات کلیدی: وجود خدا - خالق - مخلوق - مخلوق منه - من شی - من لا شی - لا من شی - حضرت ابراهیم - زنده کردن مردگان - ملحد ومشرک - ماده اولیه - انسان
  • جلسه هشتاد و چهارم
    • موضوع: خدا شناسی
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان دلایل و نظر فیلسوفان مبنی بر این که مخلوقات جزئی از ذات خدایند و از نظر ذاتی حادث و از نظر زمانی ازلی هستند؛ و رد آنها از جمله:
        1. علت و معلول ملازم یکدیگرند و از آنجا که خدا علت مخلوقات است پس مخلوقات نیز باید مانند خدا ازلی باشند
        2. فاقد شی معطی شی نیست پس در نتیجه مخلوقات نیز باید جزئی از ذات خدا باشند تا خدا بتواند آنها را به وجود بیاورد
        3. خدا دائم الفیض است و اگر مخلوقات ازلی نباشند پس در زمانی فیض خدا نبود است و این با دائم الفیض بودن خدا سازگار نیست
    • کلمات کلیدی: نقد فلسفه - نقد فلاسفه - علت و معلول - خدا شناسی - دائم الفیض - حادث - قدیم - ازلی - ابدی- زمان و مکان - سبب و مسبب- خالق و مخلوق
  • جلسه هشتاد و پنجم
    • موضوع: خدا شناسی
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که چرا در آیه «أم خُلِقُوا مِن غَيرِ شَيءٍ أم هُمُ الخَالِقُونَ» کلمه «من غیر شیء» آمده و «من لا شیء» نیامده است
      • توضیحی پیرامون زمان و اشاره به این که چرا زمان درباره خدا صدق نمی کند
      • اشاره به این که کائنات در برابر زمان از سه بعد خارج نیستند
        1. یا این که نه در زمان، نه از زمان و نه به سوی زمان هستند که تنها خدا را شامل است
        2. یا این که خلقتشان مساوی با خلقت زمان هستند که تنها ماده اولیه است
        3. یا این که مساوی با زمان نیستند ودر زمان هستند که بقیه کائنات است
      • اشاره به عقیده مسیحیان درباره خدا
    • کلمات کلیدی: من غیر شیء - خالق - مخلوق - مخلوق منه - من شی - من لا شی - لا من شی - زمان - خدا شناسی - کائنات - ماده اولیه - مسیحیان - عیسی - مریم - تجرد و ماده - حلول خدا
  • جلسه هشتاد و ششم
    • موضوع: خدا شناسی (ماده اولیه خلقت)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • ادامه بحث پیرامون آیه «أم خُلِقُوا مِن غَيرِ شَيءٍ أم هُمُ الخَالِقُونَ» برای اثبات وجود خالق
      • توضیحی حول وحی و انواع آن
      • توضیحی مفصل پیرامون آیه «أم لَهُم سُلَّمٌ يَستَمِعُونَ فِيهِ فَليَأتِ مُستَمِعُهُم بِسُلطَانٍ مُبِينٍ» به عنوان بکی از معجزات علمی قرآن که اشاره به گیرنده های صوتی و تصویری دارد
      • اشاره ای به چگونگی پیدایش آسمان و زمین با محوریت آیات ۹ تا ۱۲ سوره فصلت
    • کلمات کلیدی: پیدایش آسمان و زمین - دخان - ماده اولیه - گیرنده های صوتی و تصویری - معجزات علمی قرآن - انواع وحی- خدا شناسی
  • جلسه هشتاد و هفتم
    • موضوع: خدا شناسی (ماده اولیه خلقت)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • ادامه بحث پیرامون چگونگی خلقت آسمان ها و زمین
      • بیان جنس و ماهیت ماده اولیه خلقت
      • بیان این که اولین مخلوق خدا چه چیزی بوده است همراه با بیان احادیث به ظاهر متضاد در این رابطه
    • کلمات کلیدی: خلقت آسمان ها و زمین و ستارگان - ماده اولیه خلقت - خدا شناسی - نقدشیخ طوسی - خالق و مخلوق و مخلوق منه
  • جلسه هشتاد و هشتم
    • موضوع: خدا شناسی (ماده اولیه خلقت)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان تشابه خالقی موجود در کلمه «عرش» در آیه «وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأرضَ فِي سِتَّةِ أيَّامٍ وَكَانَ عَرشُهُ عَلَى المَاءِ...»
      • بیان تشابه خلقی موجود در کلمه «ماء» در آیه «وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأرضَ فِي سِتَّةِ أيَّامٍ وَكَانَ عَرشُهُ عَلَى المَاءِ...»
      • بیان این که عمر ماده اولیه خلقت قبل از تبدیل شدنش به آسمان ها و زمین چقدر بوده است
    • کلمات کلیدی: محکم و متشابه - تشابه خالقی - تشابه خلقی - عرش - ماء - ماده اولیه خلقت - آسمان ها و زمین - خدا شناسی
  • جلسه هشتاد و نهم
    • موضوع: خدا شناسی (ماده اولیه خلقت)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • شرح و بیان احادیثی پیرامون ماده اولیه خلقت
      • بیان این که اولین مخلوق خدا چه چیزی بوده است همراه با بیان احادیث به ظاهر متضاد در این رابطه
      • بحثی پیرامون روح و اشاره به مجرد نبودن روح
    • کلمات کلیدی: نقد فلاسفه - نقد فلسفه - ماده اولیه خلقت - مخلوق اول - مجرد نبودن روح - ماده و مجرد - خدا شناسی
  • جلسه نودم
    • موضوع: خدا شناسی (ماده اولیه خلقت)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بحث و توضیحاتی پیرامون ماده و مجرد و مادی
      • اشاره به دلیلی که مجرد نبودن روح را ثابت می کند
      • شرح و بیان احادیثی پیرامون ماده اولیه خلقت
    • کلمات کلیدی: خدا شناسی - ماده - مجرد و مادی - مجرد نبودن روح - ماده اولیه خلقت - نقد فلاسفه - نقد فلسفه
  • جلسه نود و یکم
    • موضوع: خدا شناسی (ترکب مخلوقات و تجرد خدا)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • شروع بحث پیرامون آیه «وَمِن كُلِّ شَيءٍ خَلَقنَا زَوجَينِ لَعَلَّكُم تَذَكَّرُونَ» و اشاره به این که تمامی خلقت دارای ترکّب و زوجیت هستند و تنها خداست که دارای هیچگونه ترکبی نیست
      • توضیحی پیرامون علم و اشاره به محدوده بودن علم تمامی انسان ها و عدم محدودیت علم خدا
      • بیان فرق میان دو کلمه کون و کیان و انواع کیان
    • کلمات کلیدی: ماده اولیه خلقت - خدا شناسی - ترکب - وحدت - مجرد، ماده، مادی - علم و جهل - فرق کون و کیان - حضرت محمد(ص)
  • جلسه نود و دوم
    • موضوع: خدا شناسی (ترکب مخلوقات و تجرد خدا)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان معنای کلمه زوج با توضیحی مفصل پیرامون آیه «احشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَأزوَاجَهُم وَمَا كَانُوا يَعبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ فَاهدُوهُم إلَى صِرَاطِ الجَحِيمِ» و اشاره به این که کلمه ازواج در این آیه به معنای همسر نیست
      • اثبات ترکب ماده و عدم امکان تشکیل ماده از اجزاء نا محدود
      • اشاره به این که فقر مطلق (تمام هستی) به غنای مطلق (الله) نیازمند است
    • کلمات کلیدی: ماده اولیه - خدا شناسی - ترکب مخلوقات - تجرد خدا - زوج - آیت الله کاشانی - فقر مطلق - کفار- غنای مطلق
  • جلسه نود و سوم
    • موضوع: خدا شناسی (ترکب مخلوقات و تجرد خدا)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان چگونگی بحث با افراد مخالف در مباحث اختلافی
      • اثبات نیاز ماده اولیه به خالق و عدم ازلی بودنش
      • بیان منظور حضرت محمد (ص) از حدیث «الفقر فخری»
      • اشاره به این که فقر مطلق (تمام هستی) به غنای مطلق (الله) نیازمند است
    • کلمات کلیدی: خدا شناسی - ترکب مخلوقات - تجرد خدا - ماده اولیه - حضرت محمد (ص) - فقر مطلق - غنای مطلق - فقر
  • جلسه نود و چهارم
    • موضوع: خدا شناسی (ترکب مخلوقات و تجرد خدا)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که چرا از چهار ویژگی ماده (ترکب - تغیر - حرکت - زمان) تنها به به ویژگی ترکّب ماده در قرآن اشاره شده است
      • توضیحی مختصر پیرامون سه ویژگی دیگر ماده (تغیر - حرکت - زمان)
      • پاسخ به ادعای مادیون که می گویند چون ما خدا را با حواس ظاهری حس نمی کنیم پس به او اعتقاد نداریم
      • اثبات این که محال است ازلی صفت حادث به خود بگیرد
      • توضیحی مختصر پیرامون معاد جسمانی
    • کلمات کلیدی: رد الشمس - خدا شناسی - ترکب مخلوقات - تجرد خدا - ویژگی ماده (ترکب - تغیر - حرکت - زمان) - حواس ظاهری - حادث و ازلی - معاد جسمانی/li>
  • جلسه نود و پنجم
    • موضوع: خدا شناسی (ترکب مخلوقات و تجرد خدا)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • شرح احادیثی که بیانگر حادث بودن ماده و عدم ازلی بودن آن است
      • اثبات این که محال است ازلی صفت حادث به خود بگیرد
      • بیان این که چرا قرآن در موضاعات مختلف به صورت متفرقه آیه دارد و تمامی آیات پیرامون یک موضوع در یک سوره جمع نشده است
    • کلمات کلیدی: خدا شناسی - ترکب مخلوقات - تجرد خدا - حادث بودن ماده - حادث و ازلی - قرآن - احادیث پیرامون ماده
  • جلسه نود و ششم
    • موضوع: خدا شناسی (اثبات وحدانیت خدا «توحید»)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • توضیحی مفصل پیرامون آیه «شَهِدَ اللَّهُ أنَّهُ لَا إلَهَ إلَّا هُوَ وَالمَلَائِكَةُ وَأولُو العِلمِ قَائِمًا بِالقِسطِ لَا إلَهَ إلَّا هُوَ العَزِيزُ الحَكِيمُ» برای اثبات وحدانیت خدا
      • پاسخ به این سوال که چگونه خدا بر وحدانیت خود شهادت می دهد
      • بیان معنای شهادت و انواع آن
    • کلمات کلیدی: انواع شهادت - توحید - ملائکه - معصومین - اولو العلم - اثبات وحدانیت خدا
  • جلسه نود و هفتم
    • موضوع: خدا شناسی (اثبات وحدانیت خدا «توحید»)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • توضیح مفصل پیرامون آیه «لَو كَانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا...» برای اثبا وحدانیت خدا
      • بیان این که ضمیر مثنی در کلمه «لفسدتا» به «الهة الا الله» برمیگردد نه به «السماوات و الارض»
    • کلمات کلیدی: شرک و توحید - السماوات و الارض - الله - اثبات وحدانیت خدا «توحید»
  • جلسه نود و هشتم
    • موضوع: خدا شناسی (اثبات وحدانیت خدا «رد عقیده تثلیث مسیحیان»)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان هشت احتمال موجود در تعدد الوهیت
      • بیان عقیده مسیحیان درباره تثلیث و سه خدایی «الله - عیسی - روح القدس»
      • رد یکی از تناقضات مسیحیان که قائلند خدا سه تا است و درهمان حال یکی است یعنی سه مساوی یک است
    • کلمات کلیدی: تثلیث - مسیحیت - مشرکین - شرک - توحید - سه خدایی - مریم - پسر خدا - پدر، پسر، روح القدس - انجیل
  • جلسه نود و نهم
    • موضوع: خدا شناسی (اثبات وحدانیت خدا «رد عقیده تثلیث مسیحیان»)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که اگر فرضا هیچ دلیلی بر وحدانیت خدا نداشته باشیم همین که هیچ دلیلی بر وجود خدای دوم نداریم ثابتگر این مطلب است که خدا یکی است
      • بیان تناقضات مسیحیان در باب ذات و صفات خدا
      • رد یکی از تناقضات مسیحیان که قائلند خدا سه تا است و درهمان حال یکی است یعنی سه مساوی یک است
    • کلمات کلیدی: تثلیث - مسیحیت - مشرکین- شرک - توحید - سه خدایی-- پسر خدا - پدر، پسر، روح القدس - انجیل
  • جلسه صدم
    • موضوع: خدا شناسی (اثبات وحدانیت خدا «رد عقیده تثلیث مسیحیان»)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • رد عقیده به تثلیث به صورت نقلی
      • اشاره با آیاتی از انجیل و تورات که تثلیث را مردود و وحدانیت خدا را ثابت می کند
      • بحثی پیرامون دو تا از آیات انجیل که برای اثبات تثلیث از طرف مسیحیان به آن استدلال می شود
    • کلمات کلیدی: تثلیث - مسیحیت - مشرکین - شرک - توحید - سه خدایی - پسر خدا - پدر، پسر، روح القدس - انجیل - تورات
جلسات قبلی « فهرست کل جلسات » جلسات بعدی

مطالب منتخب: