فقيه قرآنی آيت الله العظمی محمد صادقی تهرانی


«سلسله دروس تفسير موضوعی قرآن کريم»

از فقيه مُصلح و اَعلم قرآنی
« آيت الله دکتر محمد صادقی تهرانی(ره) »


جلسات قبلی « فهرست کل جلسات » جلسات بعدی
  • جلسه صد و یکم
    • موضوع: خداشناسی (اثبات وحدانیت خدا)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • پاسخ به مثال خورشید، نور و حرارت، که توسط مسیحیان برای اثبات این که خدا سه تا است و در همان حال یکی است گفته می شود
      • بحثی پیرامون وحدت صفات ذات با ذات، و صفات ذات با یکدیگر
      • بحثی پیرامون صفات ذات و صفات فعل خدا
      • شرحی درباره آیه «فَاطِرُ السَّمَاوَاتِ وَالأرضِ جَعَلَ لَكُم مِن أنفُسِكُم أزوَاجًا وَمِنَ الأنعَامِ أزوَاجًا، يَذرَؤُكُم فِيهِ لَيسَ كَمِثلِهِ شَيءٌ، وَهُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُ» که بیانگر وحدت الله است با بیان این که کلمه «ک» در عبارت «لَيسَ كَمِثلِهِ شَيءٌ» به چه معناست
    • کلمات کلیدی: خداشناسی - توحید - مسیحیان - تثلیث - وحدت صفات ذات با ذات - وحدت صفات ذات با یکدیگر - صفات ذات - صفات فعل - فرق میان مِثل و مَثَل
  • جلسه صد و دوم
    • موضوع: خداشناسی (اثبات وحدانیت خدا)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که روابط میان اشیاء از یکی از این چهار حال خارج نیست: ۱- عینیت ۲- مماثلت ۳- تباین جزئی ۴- تباین کلی
      • بیان این که احدیت خدا دارای هفت مرحله است که عبارتند از: ۱- احدی الذات (عدم ترکب و تعدد) ۲- احدی الشخص ۳- احدیت صفات ذات با یکدیگر در حقیقت ۴- احدیت صفات ذات با ذات ۵- احدی فی السرمدیة ۶- احدی فی الخالقیة ۷- احدی فی المعبودیة
      • شرح حدیث «تخلقوا باخلاق الله»
      • بیان فرق میان مِثل و مَثَل و بیان این که عالم هستی مَثَل خدا است نه مِثل خدا
      • اشاره به این که معجزات و کرامات صورت گرفته به اراده شخصی نبوده و فقط به اراده و اذن خدا است
    • کلمات کلیدی: عینیت - مماثلت - تباین جزئی - تباین کلی - توحید - مراحل احدیت - وحدت صفات ذات با ذات - وحدت صفات ذات با یکدیگر - اخلاق - خلیفة الله - فرق میان مِثل و مَثَل - حضرت موسی(ع) - حضرت عیسی(ع)
  • جلسه صد و سوم
    • موضوع: خداشناسی (صفات ذات و فعل الله)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • توضیحی پیرامون دو نوع حدوث: ۱- حدوث نسبت به خالق ۲- حدوث نسبت به مخلوق
      • توضیحی پیرامون سه نوع جعل ربانی: ۱- جعل تکوینی رحمانی ۲- جعل تکوینی رحیمی ۳- جعل جزائی
      • بحثی حول معجزات انبیاء و اشاره به این که به جای لفظ معجزه به کار بردن لفظ آیت رسولی بهتراست
      • رد عقیده وهابیان که میگویند: همان گونه که خدا شیء است ولی شیئیتش متباین از مخلوقات است، به همان گونه هم خدا جسم است ولی جسمیتش متباین از مخلوقات است
    • کلمات کلیدی: وهابیت - جسمیت خدا - شیئیت خدا - معجزه - حضرت موسی(ع) - حضرت عیسی(ع) - آیت رسولی - جعل تکوینی رحمانی - جعل تکوینی رحیمی - جعل جزائی- حدوث
  • جلسه صد و چهارم
    • موضوع: خداشناسی (ذات و ماهیت الله)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که چرا قرآن نسبت به خدا هرگز لفظ «وجود» را به کار نبرده و از لفظ «شیء» استفاده کرده است
      • انتقاد شدید و رد نظریه حکیم سبزواری و دیگر فلاسفه که قائلند ذات الله و مخلوقات یکی است فقط با یک تفاوت که ماهیت مخلوقات محدود و برای الله نامحدود است
      • شرح آیه «لَا تُدرِكُهُ الأبصَارُ وَهُوَ يُدرِكُ الأبصَارَ، وَهُوَ اللَّطِيفُ الخَبِيرُ» و بیان چهار امتیاز مخصوص الله در این آیه، و تشابه موجود در آن
    • کلمات کلیدی: حکیم سبزواری - فلاسفه - وهابیت - فخر رازی - وجود - بصر و بصیرت - محکم و متشابه - فرق وصول و حصول - ذات الله - حدوث
  • جلسه صد و پنجم
    • موضوع: خداشناسی (عدم امکان دیدن الله)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • در آیه «لَا تُدرِكُهُ الأبصَارُ وَهُوَ يُدرِكُ الأبصَارَ، وَهُوَ اللَّطِيفُ الخَبِيرُ» کلمه «الابصار»جمع کلمه «بصر» است یا «بصیرة» و یا هر دو؟
      • اشاره به ارتباط میان عبارت «و هو اللطیف الخبیر» با «لَا تُدرِكُهُ الأبصَارُ وَهُوَ يُدرِكُ الأبصَارَ»
      • توضیحی پیرامون داستان ابراهیم (ع) و درخواست چگونگی زنده کردن مردگان
      • رد عقیده فخر الدین رازی که می گوید امکان دارد عده ای در دنیا و برزخ یا قیامت خدا را ببینند
      • شرح احادیثی که اشاره به عدم امکان دیدن خدا دارد
    • کلمات کلیدی: حضرت موسی(ع) - حضرت محمد(ص) - حضرت ابراهیم(س) - صوفیه - دیدن خدا - فخر الدین رازی - فرق وصول و حصول - ذات الله - بصر و بصیرت
  • جلسه صد و ششم
    • موضوع: خداشناسی (عدم امکان دیدن الله)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • توضیحی حول محکم و متشابه و بیان این که چرا برخی از آیات برای برخی متشابه است
      • توضیحی حول چهار حجاب موجود میان خالق و مخلوق: ۱- حجاب ظلمت ۲- حجاب نور ۳- حجاب خلقی (صعود مخلوقات از حالت ماده به مجرد ۴- حجاب ذات حق بودن (نزول مجرد به حالت ماده)
      • بیان این که چرا خدا خود را به مخلوقات نشان نمی دهد؟
      • رد دلیل کسانی که قائل به جسمانیت الله هستند و به آیه «وُجُوهٌ يَومَئِذٍ نَاضِرَةٌ ، إلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ» استدلال می کنند
    • کلمات کلیدی: محکم و متشابه - وهابیت - مجسمیون - جسمانیت الله - حجاب ظلمت - حجاب نور - حجاب خلقی - ماده - مجرد - ذات الله - حادث - ازلی
  • جلسه صد و هفتم
    • موضوع: خداشناسی (معرفت الله)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان سه ضلع مثلث معرفت الله: ۱- اعتقاد به این که خدا هست و یکی است ۲- خدا هست ولی مانند مخلوقات نیست ۳- عبودیت
      • شرح حدیث «أعبد ربّکَ کأنّکَ تَراهُ و إن لمَ تَکُن تَراهُ فإنّهُ یَراک»
      • بیان این که منظور از «تبدیل خلق الله» و «تغییر خلق الله» چیست و همچنین رد دلیل کسانی که علت حرمت ریش تراشی را تغییر خلق الله می دانند
      • شرح یکی از خطب توحیدی رسول اکرم (ص)
    • کلمات کلیدی: خداشناسی - معرفت الله - خطب توحیدی - عبودیت - وجود الله - ریش تراشی - تغییر خلق الله - تبدیل خلق الله - حدوث - زمان و مکان - ازلی و ابدی - مادی و مجرد - ماده اولیه - ذات الله - صفات الله - علم، حیات، قدرت - صفات فعل - صفات ذات - حضرت محمد(ص)
  • جلسه صد و هشتم
    • موضوع: خداشناسی (معرفت الله)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • شرح یکی از خطب توحیدی رسول اکرم (ص)
      • شرح دو تا از خطب توحیدی امیر المومنین (ع)
      • اشاره به این که زمان ومکان برای مادیات است نه برای مجرد
    • کلمات کلیدی: حدوث - زمان و مکان - ازلی و ابدی - مادی و مجرد - ماده اولیه - ذات الله - صفات الله -علم، حیات، قدرت - صفات فعل - صفات ذات - حضرت محمد(ص) - امیر المومنین علی(ع) - خداشناسی - معرفت الله
  • جلسه صد و نهم
    • موضوع: خداشناسی (معرفت الله)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • شرح یکی از خطب توحیدی امیر المومنین (ع)
      • بحثی پیرامون معنا و انواع اسم، و این عبارت که «خدا اسم نیست»
      • اثبات این که ساختن مجسمه انسان و حیوان برای غیر عبادت حلال است
      • شرح یکی از خطب توحیدی امام حسن مجتبی(ع)
      • شرح یکی از خطب توحیدی امام رضا(ع)
    • کلمات کلیدی: حدوث - زمان و مکان - ازلی و ابدی - مادی و مجرد - ماده اولیه - ذات الله - صفات الله -علم، حیات، قدرت - صفات فعل - صفات ذات - امیر المومنین علی(ع) - خداشناسی - معرفت الله - امام رضا(ع) - امام حسن مجتبی(ع) - ساختن مجسمه انسان و حیوان - اسم و انواع آن - جسمانیت الله
  • جلسه صد و دهم
    • موضوع: خداشناسی (اسماء الله)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که چرا تاکید قرآن بر این است که خدا صاحب اسماء است نه صاحب صفات
      • بیان این که اسماء الله سه دسته اند: ۱-اسماء لفظی ذات (هو و الله) ۲-اسماءصفات ذات (عالم و قادر و حی) ۳-اسماء صفات فعل (محیی و ممیت و خالق و...)
      • بیان این که به کار بردن اسم هایی مثل واجب الوجود و علة العلل و... برای خدای سبحان که برگرفته از وحی نمی باشد، نوعی الحاد است
      • بیان این که اسماء از یک نظر، سه دسته اند: ۱- اسامی مخصوص مخلوق ۲- اسامی مخصوص خالق ۳- اسامی مشترک الاستعمال
    • کلمات کلیدی: اسماء فعل - اسماء ذات - اسم ظاهر - اسم باطن - علم، حیات، قدرت - واجب الوجود - علة العلل - مخلوق - خالق - اسماء الله - الحاد - شرک
  • جلسه صد و یازدهم
    • موضوع: خداشناسی (اسماء الله)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • شرح این مطلب که اسماء نسبت به الله از ۴ حال خارج نیستند: ۱- احسن ۲- حسن ۳- سیئة ۴- اسوء
      • شرحی پیرامون برخی از اسماء الله
      • شرح یکی از خطب توحیدی امیرالمؤمنین علی (علیه السلام)
    • کلمات کلیدی: اسماء الله - امیرالمؤمنین (علیه السلام) - علم - قدرت - حادث و ازلی - واجب الوجود - علّة العلل - مخلوق و خالق - اسماء ذات - اسم ظاهر - اسم باطن - اسماء فعل
  • جلسه صد و دوازدهم
    • موضوع:
    • جمله انتخابی: خداشناسی (قدرت خدا)
    • عناوین درس:
      • اشاره به این که ذات و صفات ذات در غیر خدا قابل جدا شدن از یکدیگرند ولی در الله هرگز قابل انفصال نیست
      • رد عقیده فلاسفه که قائلند: «الواحد لایصدر منه الا الواحد»
      • بیان این که قدرت خدا بر محال و لاشیء تعلق نمی گیرد بلکه بر ممکن و شیء تعلق می گیرد
      • شرحی مفصل حول این مطلب که آیا امکان دارد خدا زمین بدون این که کوچکتر کند در یک تخم مرغ بدون این که بزرگتر کند قرار دهد با اشاره به این مطلب که این جریان از یک لحاظ ممکن و از لحاظی دیگر غیر ممکن است
    • کلمات کلیدی: فلاسفه - قدرت خدا - صفات ذات - ولادت از خدا - خلق - محال - لاشیء - ممکن و شیء - زمین - آفریدن خدای دیگر -اتم- پروتون -الکترون
  • جلسه صد و سیزدهم
    • موضوع: خداشناسی (خاتمه بحث قدرت خدا با بحثی حول احادیث جعلی)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • اثبات این که از لازمه های ماده توخالی بودن آن است
      • توضیحی مختصر حول معاد جسمانی و معاد روحانی
      • بیان انتقاداتی نسبت به اهل سنت و نیز شیعیان همراه با اشاره به برخی از احادیث جعلی در کتب شیعه
      • اشاره به این که خطاب «دابّة الارض» از طرف شیعیان یکی از اهانت های وارده بر امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) است
      • توضیحی مفصل پبرامون خرافه «ردّ الشمس» برای امیرالمؤمنین علی (علیه السلام)
    • کلمات کلیدی: خرافه «رد الشّمس» - امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) - شیعه و سنی - بِن باز مفتی عربستان - حرکت زمین - «دابّة الارض» - معاد جسمانی و معاد روحانی - توخالی بودن ماده - بحار الانوار - احادیث جعلی -اجماع
  • جلسه صد و چهاردهم
    • موضوع: خداشناسی (توحید افعالی «جبر و اختیار»)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • توضیحی پیرامون جبر و اختیار با توضیحی مفصل پیرامون حدیث «لا جبر و لا تفویض بل امرٌ بین الامرین»
      • بیان این که چرا خدا اراده می کند که اراده گناه مکلّفین تحقق پذیرد
      • اشاره به آیاتی که تحقق اراده مکلفین در انجام اعمال خیر و شر را با اراده الهی می داند و اختیار مطلق مکلفین را نفی می کند
      • توضیحی حول دو نوع مرگِ محقق و معلق با اشاره به این مطلب که هر دو مرگ با اراده الهی صورت می گیرد.
    • کلمات کلیدی: جبر و اجبار - تفویض و اختیار - مرگ محقق و معلق - اراده الهی - اراده مکلفین - آیت الله بروجردی(ره) - آخوند خراسانی(ره) - حضرت عیسی و موسی (علیهم السلام) - حضرت محمد(صلی الله علیه وآله) - آیت الله بهبهانی(ره)
  • جلسه صد و پانزدهم
    • موضوع: خداشناسی(توحید افعالی «جبر و اختیار»)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که اعمال صادره از مکلفین از ۳ حال خارج نیست: ۱- صدور و سبب اعمال هر دو از طرف خالق ۲- صدور و سبب اعمال هر دو از طرف مخلوق ۳-صدور اعمال از خالق و سبب اعمال از مخلوق یا بر عکس
      • توضیحی مفصل حول آیه «... وَإن تُصِبهُم حَسَنَةٌ یَقُولُوا هَذِهِ مِن عِندِ اللَّهِ، وَإن تُصِبهُم سَیِّئَةٌ یَقُولُوا هَذِهِ مِن عِندِکَ قُل کُلٌّ مِن عِندِ اللَّهِ...»
      • توضیحی حول خودکشی با بیان این مطلب که آیا جایز است انسان اسباب مرگ را برای خود فراهم کند؟
      • توضیحی مفصل پیرامون آیه «قَالَ أتَعبُدُونَ مَا تَنحِتُون، وَاللَّهُ خَلَقَکُم وَمَا تَعمَلُونَ» برای اثبات این مطلب که خالق تمامی اعمال مکلفین خداست
    • کلمات کلیدی: جبر و اجبار - تفویض و اختیار - مرگ محقق و معلق - اراده الهی - اراده مکلفین - اسباب مرگ - صدور و سبب اعمال -خالق اعمال
  • جلسه صد و شانزدهم
    • موضوع: خداشناسی (توحید خدا در عبودیت)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان ۲۲ مرحله از مراحل توحید
      • اشاره به این که عبودیت بر خلاف طاعت تنها در انحصار خداست
      • بیان فرق های میان طاعت و عبودیت
      • بیان این که در آیاتی که امر به طاعت الله و طاعت الرّسول شده است؛ طاعت الله اصل و طاعت رسالت رسول فرع است
      • اثبات انحصار سجده برای الله و این که سجده ملائکه به آدم(علیه السلام) نبوده است بلکه برای آدم(علیه السلام) و به خدا و برای شکرانه معلمی آدم(علیه السلام) بوده است که اسماء را به ملائکه تعلیم نمود
    • کلمات کلیدی: علامه طباطبایی - شیطان - ملائکه - سجده - طاعت الله - طاعت الرسول - طاعت و عبودیت - آدم (ع) - سجده شکر - مراحل توحید
  • جلسه صد و هفدهم
    • موضوع: خداشناسی (توحید خدا در عبودیت)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بحث حول آیاتی که سجده را منحصر برای خدا دانسته است
      • شرحی مفصل حول آیه «إذ نُسَوِّیکُم بِرَبِّ العَالَمِینَ» برای اثبات این که تساوی قرار دادن میان فاضل و افضل در کلیه جهات حرام است
      • توضیحی حول «نسخ» و اشاره به این که نسخ تنها در تشریع است نه تکوین
      • اثبات این که سجده ملائکه به آدم(علیه السلام) نبوده است بلکه برای آدم و به خدا و به شکرانه تعلیم آدم بوده است
    • کلمات کلیدی: حرمت دست بوسی - نسخ - آدم(علیه السلام) - ملائکه - سجده - تکوین - تشریع - فاضل و افضل - یعقوب(علیه السلام) - یوسف(علیه السلام) - شیطان
  • جلسه صد و هجدهم
    • موضوع: خداشناسی (توحید خدا در عبودیت)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • شرح مفصل آیه «وَ أنَّ المَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدعُوا مَعَ اللَّهِ أحَدًا» برای اثبات اختصاص سجده برای الله
      • اشاره به احادیثی که سجده را منحصر برای الله می داند
      • اثبات این که دو کلمه «کراهت» و «لاینبغی» به معنای حرمت شدید است نه به معنای مرجوع
      • توضیح حول درجات و مراتب شرک و توحید شرکی
    • کلمات کلیدی: نماز - شیطان -ریشه - مَسجَد - مّسجِد - مِسجّد - «کراهت» - «لا ینبغی» - مراتب شرک - توحید شرکی - سجده - آدم(علیه السلام) - ملائکه
  • جلسه صد و نوزدهم
    • موضوع: خداشناسی (توحید خدا در علم)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • اشاره به منقطع النظیر بودن علم الله و عدم تشابه آن به علم مخلوقات
      • پاسخ به این عقیده که «خدا عالم به تمامی اعمال ما قبل از انجامش است و این سلب اختیار و اثبات جبر می کند»
      • بیان فرق میان علم و معرفت
      • توضیحی حول کلمه «یعلم» و بیان این که این کلمه اگر از ریشه «عَلم» باشد به معنای نشانه گزاری است و اگر از ریشه «عِلم» باشد به معنای دانستن است
      • توضیح پیرامون برخی از آیات که در آن کلمه «یعلم» از ریشه «عَلم» است
    • کلمات کلیدی: یعلم، عَلم، عِلم - علم الله - معرفت - علامه طباطبایی - عمر خیام - آیت الله حکیم -مظلومیت قرآن - علم حادث - علم ازلی - جبر و اجبار - تفویض و اختیار
  • جلسه صد و بیستم
    • موضوع: خداشناسی
    • جمله انتخابی: (توحید خدا در علم)
    • عناوین درس:
      • شرح آیه «ألَا یَعلَمُ مَن خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِیفُ الخَبِیرُ» برای اثبات این مطلب که خدا به تمامی اعمال مکلفین قبل از خلقتشان آگاهی دارد
      • توضیحی حول «بداء» و بیان این که در علم الهی «بداء» هرگز وجود ندارد بلکه در علم مکلفین «بداء» وجود دارد
      • اشاره به حرمت صید بدون ضرورت با محوریت آیه «یَا أیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَیَبلُوَنَّکُمُ اللَّهُ بِشَیءٍ مِنَ الصَّیدِ تَنَالُهُ أیدِیکُم وَرِمَاحُکُم لِیَعلَمَ اللَّهُ مَن یَخَافُهُ بِالغَیبِ فَمَنِ اعتَدَی بَعدَ ذَلِکَ فَلَهُ عَذَابٌ ألِیمٌ»
      • توضیح پیرامون برخی دیگر از آیات که در آن کلمه «یعلم» از ریشه «عَلم» است
    • کلمات کلیدی: علامه طباطبایی - شیخ حسین نوری - امام کاظم(علیه السلام) - یعلم، عَلم، عِلم - صید - بداء - حضرت محمد(صلی الله علیه وآله) - حضرت علی(علیه السلام) - علم الله
  • جلسه صد و بیست و یکم
    • موضوع: خداشناسی (هدایت و اضلال خدا)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که هدایت و اضلال خدا تنها برمبنای اختیار مکلفین است
      • توضیحی حول سه نوع اضلال: ۱-اضلال شخصی (داخلی) ۲-اضلال دیگران (خارجی) ۳-اضلال خدا
      • اشاره به لزوم استقامت قرآنیون در برابر آزار و اذیت جاهلان و مخالفین
      • پاسخ به ادعای کسانی که برای اثبات جبر به آیاتی که هدایت و اضلال را مربوط به خدا می داند استدلال می کند
      • شرح برخی از آیات مربوط به اضلال و هدایت الهی
    • کلمات کلیدی: هدایت و اضلال خدا - جبر و اختیار - مظلومیت قران - کفار - منافقین - مسلمانان - فطرت - شریعت - عقل - اضلال داخلی - اضلال خارجی
  • جلسه صد و بیست و دوم
    • موضوع: خداشناسی (هدایت و اضلال خدا)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • شرح مفصل آیه «فَمَن یُرِدِ اللَّهُ أن یَهدِیَهُ یَشرَح صَدرَهُ لِلإسلَامِ وَمَن یُرِد أن یُضِلَّهُ یَجعَل صَدرَهُ ضَیِّقًا حَرَجًا کَأنَّمَا یَصَّعَّدُ فِی السَّمَاءِ...» که حول هدایت و اضلال الهی است
      • اشاره به برخی از خواب ها و مکاشفات که مهر تایید بر روش آیت الله محمد صادقی تهرانی می زند
      • شرح مفصل آیه «وَاختَارَ مُوسَی قَومَهُ سَبعِینَ رَجُلًا لِمِیقَاتِنَا فَلَمَّا أخَذَتهُمُ الرَّجفَةُ قَالَ رَبِّ لَو شِئتَ أهلَکتَهُم مِن قَبلُ وَإیَّایَ أتُهلِکُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاءُ مِنَّا إن هِیَ إلَّا فِتنَتُکَ تُضِلُّ بِهَا مَن تَشَاءُ وَتَهدِی مَن تَشَاءُ...» که حول هدایت و اضلال الهی است
      • شرح برخی دیگر از آیات مربوط به اضلال و هدایت الهی
      • بیان علت اختلاف میان معجزات انبیاء و علت عدم محسوس و حسی بودن معجزه پیامبر اسلام (ص)
    • کلمات کلیدی: معجزه علمی قرآن - امام زمان(ع) - سقیفه بنی ساعده - احیاء - اماتة - معجزه محسوس - علامه طباطبایی - اضلال و هدایت الهی - شق القمر - جبر و اختیار
  • جلسه صد و بیست و سوم
    • موضوع: خداشناسی (هدایت و اضلال خدا)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • شرح آیه «أفَمَن هُوَ قَائِمٌ عَلَی کُلِّ نَفسٍ بِمَا کَسَبَت وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَکَاءَ قُل سَمُّوهُم أم تُنَبِّئُونَهُ بِمَا لَا یَعلَمُ فِی الأرضِ أم بِظَاهِرٍ مِنَ القَولِ بَل زُیِّنَ لِلَّذِینَ کَفَرُوا مَکرُهُم وَصُدُّوا عَنِ السَّبِیلِ وَمَن یُضلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِن هَادٍ» که حول هدایت و اضلال الهی است
      • شرح آیه «وَمَا أرسَلنَا مِن رَسُولٍ إلَّا بِلِسَانِ قَومِهِ لِیُبَیِّنَ لَهُم فَیُضِلُّ اللَّهُ مَن یَشَاءُ وَیَهدِی مَن یَشَاءُ...» که حول هدایت و اضلال الهی است. با اشاره به این نکته که کلمه «لسان» به معنای لغت نیست
      • شرح آیه «یُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا بِالقَولِ الثَّابِتِ فِی الحَیَاةِ الدُّنیَا وَفِی الآخِرَةِ وَیُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِینَ وَیَفعَلُ اللَّهُ مَا یَشَاءُ...» که حول هدایت و اضلال الهی است
      • شرح آیه «وَلَو شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَکُم أمَّةً وَاحِدَةً وَلَکِن یُضِلُّ مَن یَشَاءُ وَیَهدِی مَن یَشَاءُ وَلَتُسألُنَّ عَمَّا کُنتُم تَعمَلُونَ» که حول هدایت و اضلال الهی است
      • شرح برخی دیگر از آیات مربوط به اضلال و هدایت الهی
    • کلمات کلیدی: اضلال و هدایت الهی - توحید - لسان - لغت - انسان های آسمانی - حضرت محمد(ص) - شیطان - جبر و اختیار - جهاد با نفس - معرفت الله
  • جلسه صد و بیست و چهارم
    • موضوع: خداشناسی (هدایت و اضلال خدا)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • شرح آیه «اللَّهُ نَزَّلَ أحسَنَ الحَدِیثِ کِتَابًا مُتَشَابِهًا مَثَانِیَ تَقشَعِرُّ مِنهُ جُلُودُ الَّذِینَ یَخشَونَ رَبَّهُم ثُمَّ تَلِینُ جُلُودُهُم وَقُلُوبُهُم إلَی ذِکرِ اللَّهِ ذَلِکَ هُدَی اللَّهِ یَهدِی بِهِ مَن یَشَاءُ وَمَن یُضلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِن هَادٍ» که حول هدایت و اضلال الهی است
      • توضیحی حول محکم و متشابه و بیان این که میان آیاتی که کل قران را محکم یا متشابه یا بعضی را محکم و بعضی را متشابه دانسته چگونه باید جمع کرد
      • اثبات قطعی الدلالة بودن قرآن با آیه «اللَّهُ نَزَّلَ أحسَنَ الحَدِیثِ کِتَابًا مُتَشَابِهًا مَثَانِیَ...»
      • توضیحی میان خوف و خشیت وبیان فرق میان این دو
      • شرح برخی دیگر از آیات مربوط به اضلال و هدایت الهی
    • کلمات کلیدی: قرآن - یوسف(ع) - ظنی الدلالة - محکم و متشابه - سوره حمد - سبع المثانی - خوف و خشیت - هدایت و اضلال الهی - قطعی الدلالة
  • جلسه صد و بیست و پنجم
    • موضوع: رسالت (بلوغ عقلی اولین مرحله دریافت رسالت)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • اشاره ای به مباحث مطرح شده درباره فطرت، عقل، توحید در تفسیر موضوعی
      • اشاره به این که در سه نوع عقل (عقل در مقابل جنون، عقل در مقابل صغار، عقل در مقابل وحی ایمانی) تنها عقل در مقابل وحی ایمانی تکلیف آور است
      • اشاره ای به مراحل شش گانه بلوغ
      • توضیحی پیرامون آیه بلوغ «... وَأوحِیَ إلَیَّ هَذَا القُرآنُ لِأنذِرَکُم بِهِ وَمَن بَلَغَ...»
      • اثبات این که فتوای مشهور در سن بلوغ (۹ سال برای دختر و ۱۵ سال برای پسر) ظلم به دختران است و با تمام موازین عقلی و شرعی مخالف است
    • کلمات کلیدی: سن تکلیف - خمس - زکات - سفیه - مجنون - عاقل - نکاح - حج - جهاد - عقل - فطرت - توحید - قرآن - وحی ایمانی - روزه - نماز - رسالت - بلوغ - آیه بلوغ
  • جلسه صد و بیست و ششم
    • موضوع: رسالت (علت مبعوث شدن پیامبران)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • اشاره به این که بلوغ عقلی اولین مرحله دریافت رسالت است
      • اشاره به لزوم و وجوب جستجوی مکلفین برای یافتن شریعت حق
      • اشاره به مباحث لزوم به بحث در مبحث رسالت
      • بیان دلایل احتیاج مکلفین به رسالت ربانی
      • بیان علت مبعوث شدن پیامبران با محوریت آیه «رُسُلًا مُبَشِّرِینَ وَمُنذِرِینَ لِئَلَّا یَکُونَ لِلنَّاسِ عَلَی اللَّهِ حُجَّةٌ بَعدَ الرُّسُلِ وَکَانَ اللَّهُ عَزِیزًا حَکِیمًا»
    • کلمات کلیدی: سن تکلیف - سفیه - مجنون - عاقل - عقل - فطرت - توحید - قرآن - روزه - نماز - رسالت - وحی - انبیاء - بلوغ -ارسال رسل - آیه بلوغ
  • جلسه صد و بیست و هفتم
    • موضوع: رسالت (علت وحی نشدن رسالت بر تک تک مکلفین)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • اشاره به عدم حجیت عقل تنها یا رسالت تنها و حجت آور بودن عقل و رسالت با یکدیگر
      • پاسخ به این سوال که آیا حجتی که انبیاء در آیه «قَالُوا رَبُّنَا یَعلَمُ إنَّا إلَیکُم لَمُرسَلُونَ» برای مشرکین آوره اند قابل قبول است یا خیر؟
      • پاسخ به این سوال که چرا خدا بر تک تک انسان ها شریعت و رسالتش را وحی نکرد؟
    • کلمات کلیدی: شریعت - رسالت - فطرت - عقل - معجزه علمی قرآن - فلسفه - اخباریون - تحریف قرآن - آدم(ع) - حضرت محمد(ص) - مشرکین
  • جلسه صد و بیست و هشتم
    • موضوع: رسالت (علت وحی نشدن رسالت بر تک تک مکلفین)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • پاسخی عام به سوالاتی از قبیل چرا خدا بر تک تک انسان ها وحی نکرد یا چرا بر فلانی وحی کرد و بر فلانی وحی نکرد و...
      • توضیحی پیرامون معجزات انبیاء و اشاره به این که تعبیر قرآنی از معجزه آیت رسالتی است نه معجزه
      • پاسخی تفصیلی به این سوال که چرا خدا بر تک تک انسان ها شریعت و رسالتش را وحی نکرد؟
      • شرح آیه «قَالَت لَهُم رُسُلُهُم إن نَحنُ إلَّا بَشَرٌ مِثلُکُم وَلَکِنَّ اللَّهَ یَمُنُّ عَلَی مَن یَشَاءُ مِن عِبَادِهِ وَمَا کَانَ لَنَا أن نَأتِیَکُم بِسُلطَانٍ إلَّا بِإذنِ اللَّهِ وَعَلَی اللَّهِ فَلیَتَوَکَّلِ المُؤمِنُونَ» که صراحت درعدم آوردن معجزه انبیاء بدون اذن الهی دارد
    • کلمات کلیدی: معجزه - آیت رسالتی - حضرت محمد(ص) - موسی(ع) - وحی- حکمت الله - انبیاء - رسالت - شریعت
  • جلسه صد و بیست و نهم
    • موضوع: رسالت (امامت، استمرار رسالت)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • توضیحی مفصل حول اصول دین و اصول مذهب و اثبات اشتباه بودن انحصار اصول مذهب در «عدل و امامت»
      • ذکر دلایل لزوم وجود امامت بعد از رسالت محمدی (صلی الله و علیه و آله)
      • توضیحی حول چهار دوره اسلام: ۱-اسلام در زمان حیات رسول اکرم(ص) ۲-اسلام پس از شهادت رسول اکرم(ص) تا غیبت امام مهدی(ع) ۳-اسلام در زمان غیبت امام مهدی(ع) ۴-اسلام پس از ظهور امام مهدی(ع)
      • اشاره به یکی از آیات توراتی که مژده به آمدن رسول خاتم(ص) و ۱۲ امام پس از او می دهد با پاسخ به ادعای حداد بیروتی که این آیه را در شان رسول خاتم(ص) و ۱۲ امام پس از او نمی داند
    • کلمات کلیدی: حضرت محمد(ص) - حداد بیروتی - تورات - انجیل - اسلام - دوازده امام - عدل - معاد - نبوت - امامت - توحید - جسمانیت خدا - ازلیت خدا - اصول دین - فروع دین - اسماعیل - ابراهیم - قرآن - سنت - برزخ - امام مهدی(ع)
  • جلسه صد و سی ام
    • موضوع: رسالت (علت وحی نشدن رسالت بر تک تک مکلفین)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • پاسخی قرآنی به این سوال که چرا خدا بر تک تک انسان ها شریعت و رسالتش را وحی نکرد؟
      • شرح آیاتی از قبیل «وَلَو أنَّنَا نَزَّلنَا إلَیهِمُ المَلَائِکَةَ وَکَلَّمَهُمُ المَوتَی وَحَشَرنَا عَلَیهِم کُلَّ شَیءٍ قُبُلًا مَا کَانُوا لِیُؤمِنُوا إلَّا أن یَشَاءَ اللَّهُ وَلَکِنَّ أکثَرَهُم یَجهَلُونَ» که کفار ایمان آوردنشان را مشروط به رؤیت الله و ملائکه می دانند
      • پاسخ به این سوال که چرا خدا خود و ملائکه را به مکلفین نشان نمی دهد تا همگان ایمان بیاورند؟
    • کلمات کلیدی: شیطان - ملائکه - وحی - روئیت الله - رؤیت الملائکة - آیات الله - قوم یونس - ایمان - شریعت و رسالتش - انبیاء - حضرت محمد(ص)
  • جلسه صد و سی و یکم
    • موضوع: رسالت (انواع وحی)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که وحی در لغت به معنای «رمز فی الاشارة» است
      • توضیحی پیرامون انواع وحی که عبارتند: ۱-وحی تکوینی ۲-وحی تکوینی غریزی ۳- وحی الهامی بعضا (مثل وحی الایمان و وحی ازدیاد الایمان) ۴- وحی الهامی کلا (مثل وحی نبُوءَت و وحی رسالت و وحی نبوّت)
      • بیان فرق میان رسول، نبیّ، نبیء و ولی عزم، و فرق میان رسالت و نبوت و نبوءت
      • اشاره به اشتباه بودن این که گفته می شود رسالت بالاتر از نبوّت است، بلکه نبوت بالاتر از رسالت است
    • کلمات کلیدی: ملائکه - مادر موسی - انبیاء - رسول - لقمان - شیطان - جن- انس - زکریاء - زمین - زنبور عسل - وحی - ایمان - تقوا - رسالت - نبوت - وحی تکوینی - رمز - الهامات - وحی نبُوءت و وحی رسالت و وحی نبوّت
  • جلسه صد و سی و دوم
    • موضوع:
    • جمله انتخابی: رسالت (افضلیت نبیّ بر رسول)
    • عناوین درس:
      • بررسی حدیثی که برای اثبات افضلیت رسول بر نبیّ استدلال می شود
      • اثبات افضلیت نبیّ بر رسول با بررسی لغوی کلمه رسول و نبیّ
      • شرح آیاتی که اثبات می کند که مقام نبوت از مقام رسالت بالاتر است
      • اشاره به این که آدم(ع) با این که هیچ آیه ای به صراحت او را رسول نداسته ولی جز رسولان بوده است
      • اشاره به افضلیت وحی قرآن و رسول قرآن بر تمامی رسل و وحی ها
    • کلمات کلیدی: ابراهیم(س) - اسماعیل(ع) - حضرت محمد(ص) - وحی - رسول - نبیّ - نبیء - امام - رسالت - نبوت - نبوءت - قرآن - آدم(ع) - اولوالعزم
  • جلسه صد و سی و سوم
    • موضوع: رسالت (مراتب وحی)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • توضیحی مفصل درباره آیه «وَمَا کَانَ لِبَشَرٍ أن یُکَلِّمَهُ اللَّهُ إلَّا وَحیًا أو مِن وَرَاءِ حِجَابٍ أو یُرسِلَ رَسُولًا فَیُوحِیَ بِإذنِهِ مَا یَشَاءُ إنَّهُ عَلِیٌّ حَکِیم» که بیانگر مراتب وحی بر بندگان است
      • پاسخ به این که چرا تمامی وحی ها بدون حجاب بر پیامبر اسلام(ص) نازل نمی شد بلکه بعضاً با حجبی از قبیل جبرئیل و لفظ همراه بود
      • توضیحی حول آیات «ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّی، فَکَانَ قَابَ قَوسَینِ أو أدنَی، فَأوحَی إلَی عَبدِهِ مَا أوحَی» که بیانگر وحی بدون حجاب صورت گرفته در شب معراج است
    • کلمات کلیدی: ملائکه - جبرئیل - ذات خدا - حجاب وحی - وحی - مسیحیان - حضرت محمد(ص) - شب معراج - شب قدر - قرآن - مراتب وحی
  • جلسه صد و سی و چهارم
    • موضوع: رسالت (شناخت پیامبران اولوالعزم)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • توضیحی مفصل حول این آیه «فَاصبِر کَمَا صَبَرَ أولُو العَزمِ مِنَ الرُّسُلِ...» با پاسخ به این که مگر رسول اکرم(ص) صبر نداشته است که مامور به اقامه صبر شده است؟
      • بیان ویژگی هایی که پیامبران اولو العزم باید داشته باشند
      • اشاره به احادیث و آیاتی که اثبات می کنند پیامبران اولو العزم(علیهم السلام) پنج نفر بوده اند
    • کلمات کلیدی: صبر - استقامت - اولو العزم - آدم(ع) - نوح و ابراهیم و موسی و عیسی(علیهم السلام) و حضرت محمد(صلوات الله علیه وآله) - عزم - یونس - شریعت - ام القری
  • جلسه صد و سی و پنجم
    • موضوع: رسالت (وجود یا عدم وجود شریعت و رسالت قبل از حضرت نوح(ع))
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • توضیحی حول دو مرحله تفکر و تفسیر قرآن کریم: ۱-تفسیر موضوعی ۲-تفسیر تسلسلی
      • اثبات این که تمامی حیوانات نیز به اندازه شعورشان مکلف هستند با محوریت آیه «وَمَا مِن دَابَّةٍ فِی الأرضِ وَلَا طَائِرٍ یَطِیرُ بِجَنَاحَیهِ إلَّا أمَمٌ أمثَالُکُم مَا فَرَّطنَا فِی الکِتَابِ مِن شَیءٍ ثُمَّ إلَی رَبِّهِم یُحشَرُونَ» (انعام/۶)
      • بحثی مفصل حول این که آیا قبل از حضرت نوح(ع) رسالت و شریعتی بوده است؟
      • اثبات این که بر مبنای عقل و قرآن قبل از نوح نبی(ع) رسالت هایی بوده است
      • بحثی مفصل حول این که آیا قبل از نوح نبی(ع) شریعتی بوده است؟
    • کلمات کلیدی: حیوان - جن - ملائکه - انسان - دابة - تفسیر موضوعی - تفسیر تسلسلی - هدهد و سلیمان(ع) - آدم(ع) - اولوالعزم - نوح - رسالت - شریعت - عقل - فطرت - رسول - ادریس- نبی
  • جلسه صد و سی و ششم
    • موضوع: رسالت (وجود یا عدم وجود شریعت و رسالت قبل از حضرت نوح(ع))
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • اشاره به این که برمبنای آیات قرآن و عقل قبل از نوح حتماً رسالت بوده است
      • توضیحی مختصر حول آیه «ثُمَّ أورَثنَا الکِتَابَ الَّذِینَ اصطَفَینَا مِن عِبَادِنَا فَمِنهُم ظَالِمٌ لِنَفسِهِ وَمِنهُم مُقتَصِدٌ وَمِنهُم سَابِقٌ بِالخَیرَاتِ بِإذنِ اللَّهِ ذَلِکَ هُوَ الفَضلُ الکَبِیرُ» که بیانگر عصمت اهل بیت(ع) است
      • بحثی مفصل حول این که آیا قبل از نوح نبی(ع) شریعتی بوده است؟
      • بیان این که انبیاء اولوالعزم دارای ۵ ویژگی بوده اند و هر کس یکی از این ویژگی ها را نداشته باشد جز اولو العزم محسوب نمی شود
    • کلمات کلیدی: اولو العزم - نوح(ع) - آدم(ع) - عصمت - اهل بیت(علیهم السلام) - رسالت - شریعت - رسول - نبی - یونس - عقل - فطرت - یوسف
  • جلسه صد و سی و هفتم
    • موضوع: رسالت (وجود یا عدم وجود شریعت و رسالت قبل از حضرت نوح(ع))
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • پاسخ به کسانی که برای اثبات این که قبل از نوح نبی(ع) رسالت و شریعت نبوده است به آیاتی از قبیل آیه ۲۱۳ سوره بقره استدلال می کنند
      • بحثی مفصل حول آیه «کَانَ النَّاسُ أمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِیِّینَ مُبَشِّرِینَ وَمُنذِرِینَ وَأنزَلَ مَعَهُمُ الکِتَابَ بِالحَقِّ لِیَحکُمَ بَینَ النَّاسِ فِیمَا اختَلَفُوا فِیهِ...» و بیان این که منظور از کلمه «کان» و «الناس» و «امة واحدة» چیست؟
    • کلمات کلیدی: امت - رسل - انبیاء - عقل - فطرت - رسالت - هدایت - ضلالت - اختلاف - ادریس - آدم - عیسی - انجیل - حضرت محمد(ص) - شریعت
  • جلسه صد و سی و هشتم
    • موضوع: رسالت (فترة رسولی و رسالتی)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان معنای «فترة» با توضیحی مفصل پیرامون دو نوع فترة رسولی و رسالتی
      • توضیحاتی حول کتب تورات و انجیل و وضع تحریف در این دو کتاب
      • بیان این که انسان های پس از پیامبر اسلام(ص) غنی ترین مکلفین از نظر رسولی و رسالتی هستند
      • اشاره به این که حکم وضو بر مبنای ۴۰ روایت شیعی قبل از آیه وضو شستن سر و پا بوده است
    • کلمات کلیدی: رسالت - رسول - فطرت - آدم(ع) - ادریس(ع) - عیسی(ع) - حضرت محمد(ص) - نوح(ع) - انجیل - تورات - موسی(ع) - انجیل بارنابا - قرآن - تحریف - حواریون - ائمه - ناسخ و منسوخ - آیه وضو - مسح سر و پا
  • جلسه صد و سی و نهم
    • موضوع: رسالت (فترة رسولی و رسالتی)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • پاسخ به این که تکلیف کسانی که ما بین عروج حضرت عیسی(ع) تا رسالت حضرت محمد(ص) زندگی می کرده اند و دارای فترة رسولی (فاقد رسول) و تحریف رسالت بوده اند چه بوده است؟
      • اشاره به این که در مرجعیت حلال زادگی شرط نیست و اگر مرجع تقلیدی زنا زاده و اعلم اتقی باشد واجب التقلید است
      • شرح یکی از خطب امیرالمومنین(ع) حول رُسُل و رسالتها
    • کلمات کلیدی: اجتهاد و تقلید - ولد الزنا - مرجعیت - امیرالمؤمنین(ع) - عیسی(ع) - حضرت محمد(ص) - علمای یهود و نصاری - صحف - مسیحیان - یهود - انجیل - تورات - رسالت - رسل - فطرة - قرآن - آدم - ادریس
  • جلسه صد و چهلم
    • موضوع: رسالت (فترة رسولی و رسالتی)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که هرچند انسان ها پس از عروج مسیح دارای فطرة رسولی و تحریف رسالتی بوده اند ولی بر طبق آیه ۲۱۳ بقرة خدا کسانی را که به دنبال حقیقت هستند به حق هدایت می کند هر چند که کتب آسمانی از نظر لفظی یا معنوی تحریف شده باشد
      • ادامه شرح خطبه امیرالمومنین(ع) حول رُسُل و رسالتها
      • شرح یکی دیگر از خطب امیرالمومنین (ع) حول رُسُل و رسالتها
    • کلمات کلیدی: تحریف - انجیل - آیات الله - رسالت - رسل - نبی - تقلید - عیسی - موسی - حضرت محمد(ص) - امیرالمؤمنین(ع) - قرآن - حقیقت
  • جلسه صد و چهل و یکم
    • موضوع: رسالت (علت تعدد و اختلاف شرایع)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • شرح یکی دیگر از خطب امیرالمومنین(ع) حول فترة رسولی
      • بیان علت تعدد شرایع
      • رد این تفکر که علت تعدد شرایع تکامل عقول مکلفین بوده است
      • شروع بحث حول آیه «... لِکُلٍّ جَعَلنَا مِنکُم شِرعَةً وَمِنهَاجًا وَلَو شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَکُم أمَّةً وَاحِدَةً وَلَکِن لِیَبلُوَکُم فِی مَا آتَاکُم فَاستَبِقُوا الخَیرَاتِ...» که بیانگر علت تعدد شرایع است
      • بحثی حول این مبحث کلامی که آیا حکم «مأمورٌ بِه» توسط خدا باید دارای حسن ذاتی باشد و یا حکم «نهی شده» توسط خدا باید دارای قبح ذاتی باشد؟
    • کلمات کلیدی: ابراهیم - اسماعیل - انجیل - شهرت - نصاری - علمای یهود و نصاری - شرایع - شریعت - امتحان - آزمایش - بلوی - ابتلاء - عقل - فترة - تحریف -احکام - رسالت - رسل
  • جلسه صد و چهل و دوم
    • موضوع: رسالت (علت تعدد و اختلاف شرایع)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • ادامه شرح آیه «... لِکُلٍّ جَعَلنَا مِنکُم شِرعَةً وَمِنهَاجًا وَلَو شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَکُم أمَّةً وَاحِدَةً وَلَکِن لِیَبلُوَکُم فِی مَا آتَاکُم فَاستَبِقُوا الخَیرَاتِ...» که بیانگر علت تعدد شرایع است
      • شرح آیه «وَأنزَلنَا إلَیکَ الکِتَابَ بِالحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَینَ یَدَیهِ مِنَ الکِتَابِ وَمُهَیمِنًا عَلَیهِ فَاحکُم بَینَهُم بِمَا أنزَلَ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِع أهوَاءَهُم عَمَّا جَاءَکَ مِنَ الحَقِّ...» و بیان این که چگونه قرآن مهیمن و نگهبان کتب پیشین است
      • بیان این که نسبت به پیامبر اسلام(ص) هر آن چه غیر وحی باشد، جزء هواء محسوب می شود و پیامبر(ص) نباید از آن پیروی کند
      • توضیح مفصل حول این که علت تعدد شرایع بلوی، امتحان و آزمایش مکلفین بوده است
    • کلمات کلیدی: تورات- علمای یهود و نصاری - شرایع - شریعت - امتحان - آزمایش - بلوی - ابتلاء- حضرت محمد(ص) - هوای نفس- ظنی الدلالة - قرآن - سنت - وحی - یهود و نصاری- تحریف قرآن - کتب آسمانی - ازدواج با دو خواهر
  • جلسه صد و چهل و سوم
    • موضوع: رسالت (علت تعدد و اختلاف شرایع)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • ادامه شرح آیه «... لِکُلٍّ جَعَلنَا مِنکُم شِرعَةً وَمِنهَاجًا وَلَو شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَکُم أمَّةً وَاحِدَةً وَلَکِن لِیَبلُوَکُم فِی مَا آتَاکُم فَاستَبِقُوا الخَیرَاتِ...» که بیانگر علت تعدد شرایع است
      • بیان این که چرا یهودیان دعوت ایجابی (تبلیغ شریعت تورات) ندارند و تنها دعوت سلبی (بی دین کردن انسان ها) دارند؟
      • بیان این که چرا نمی شود در یک زمان چندین شریعت وجود داشته باشد؟
      • بیان این که چرا نمی شود که شریعت تورات یا شریعت انجیل آخرین شریعت الهی باشد؟
    • کلمات کلیدی: شیخ مرتضی آل یاسین - موسی(ع) - عیسی(ع) - یهود - نصاری - قرآن - حضرت محمد(ص) - شریعت - تعدد شرایع - تورات - انجیل - ابراهیم - نوح - نسخ - صوفیه - طریقت - امتحان- آزمایش - بلوی - ابتلاء
  • جلسه صد و چهل و چهارم
    • موضوع: رسالت (علت تعدد و اختلاف شرایع)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان سه احتمال موجود در کلمه «منکم» در آیه «... لِکُلٍّ جَعَلنَا مِنکُم شِرعَةً وَمِنهَاجًا وَلَو شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَکُم أمَّةً وَاحِدَةً وَلَکِن لِیَبلُوَکُم فِی مَا آتَاکُم فَاستَبِقُوا الخَیرَاتِ...»
      • بیان سه احتمال موجود در کلمه «شرعة» و «منهاجا» در آیه «... لِکُلٍّ جَعَلنَا مِنکُم شِرعَةً وَمِنهَاجًا وَلَو شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَکُم أمَّةً وَاحِدَةً وَلَکِن لِیَبلُوَکُم فِی مَا آتَاکُم فَاستَبِقُوا الخَیرَاتِ...»
      • توضیحی پیرامون دین و بیان این که کلمه «دین» نسبت به دنیا به معنای طاعت و نسبت به آخرت به معنای بروز طاعت است
      • توضیحاتی حول ملکوت اعمال و جزاء و چگونگی بروز اعمال
    • کلمات کلیدی: شریعت - منهاج - عربی - کتاب - سنت - قرآن - تورات - احکام اصلی و فرعی - ادریس(ع) - آدم(ع) - دین - طاعت - جزاء - ملکوت اعمال - شرایع
  • جلسه صد و چهل و پنجم
    • موضوع: رسالت (علت تعدد و اختلاف شرایع)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که منظور از کلمه «ما آتاکم» در آیه «... لِکُلٍّ جَعَلنَا مِنکُم شِرعَةً وَمِنهَاجًا وَلَو شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَکُم أمَّةً وَاحِدَةً وَلَکِن لِیَبلُوَکُم فِی مَا آتَاکُم فَاستَبِقُوا الخَیرَاتِ...» تنها شریعت نیست بلکه منظور تمامی نعمت های خیر و شر است
      • توضیحاتی حول آیاتی که پیرامون آزمایش و ابتلاء است
      • بیان ده احتمال در کلمه «لِیَبلُوَکُم» در آیه «... لِکُلٍّ جَعَلنَا مِنکُم شِرعَةً وَمِنهَاجًا وَلَو شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَکُم أمَّةً وَاحِدَةً وَلَکِن لِیَبلُوَکُم فِی مَا آتَاکُم فَاستَبِقُوا الخَیرَاتِ...»
      • بیان این که در تمامی شرایع در احکام اصلی اشتراک وجود داشته است وتنها اختلافات اندکی در احکام فرعی وجود داشته است
      • بیان این که چرا در آیه «قَالُوا یَا قَومَنَا إنَّا سَمِعنَا کِتَابًا أنزِلَ مِن بَعدِ مُوسَی مُصَدِّقًا لِمَا بَینَ یَدَیهِ یَهدِی إلَی الحَقِّ...» شریعت قرآن بعد از شریعت تورات ذکر شده در حالی که شریعت قبل از قرآن شریعت انجیل بوده است؟
      • اشاره به حرمت صید در غیر ضرورت با محوریت آیه «یَا أیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَیَبلُوَنَّکُمُ اللَّهُ بِشَیءٍ مِنَ الصَّیدِ تَنَالُهُ أیدِیکُم وَرِمَاحُکُم لِیَعلَمَ اللَّهُ مَن یَخَافُهُ بِالغَیبِ فَمَنِ اعتَدَی بَعدَ ذَلِکَ فَلَهُ عَذَابٌ ألِیمٌ»
    • کلمات کلیدی: سلیمان - بلقیس - یهود - تورات - انجیل - قرآن - انجیل بارنابا - صید - نسخ - شریعت - احکام - امتحان - آزمایش - بلوی - ابتلاء - احکام اصلی - احکام فرعی
  • جلسه صد و چهل و ششم
    • موضوع: رسالت (علت تعدد و اختلاف شرایع)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان خلاصه ای از مطالب بیان شده در شرح آیه «... لِکُلٍّ جَعَلنَا مِنکُم شِرعَةً وَمِنهَاجًا وَلَو شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَکُم أمَّةً وَاحِدَةً وَلَکِن لِیَبلُوَکُم فِی مَا آتَاکُم فَاستَبِقُوا الخَیرَاتِ...» که در جلسات قبلی گذشت
      • شرح مفصل آیه «وَلَو شَاءَ رَبُّکَ لَجَعَلَ النَّاسَ أمَّةً وَاحِدَةً وَلَا یَزَالُونَ مُختَلِفِینَ، إلَّا مَن رَحِمَ رَبُّکَ وَلِذَلِکَ خَلَقَهُم...» و بیان این که منظور از «ذلک» اختلاف نیست
      • بیان این که اختلاف میان مذاهب و ادیان ناشی از تقصیرات و قصورات مکلفین بوده است و خدا هرگز خواهان اختلاف نبوده است
      • بیان این که در تمامی شرایع در احکام اصلی اشتراک وجود داشته است وتنها اختلافات اندکی در احکام فرعی وجود داشته است
    • کلمات کلیدی: قرآن - تورات - انجیل - ازدواج با دو خواهر - ازدواج با مشرک - یهود - نصاری - موسی - قصور - تقصیر - اختلاف - احکام فرعی - احکام اصلی - امتحان - آزمایش
  • جلسه صد و چهل و هفتم
    • موضوع: رسالت (احکام اشتراکی و اختلافی میان شرایع در «ازدواج»)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که آیا ازدواج مسلمان با کافر در شریعت اسلام جایز است؟
      • شرح آیاتی که ازدواج زن مسلمان با کافر اعم از مشرک و کتابی را حرام دانسته و ازدواج مرد مسلمان را با زن مشرک حرام دانسته است
      • بیان این که آیا در قرآن که ازدواج زن مسلمان با کافر و ازدواج مرد مسلمان با مشرک حرام دانسته شده، این یک حکم استغراقی است یا یک ضابطه بوده و قابل تخصیص است؟
      • بیان این که آیا در شرایع قبلی ازدواج مومن و کافر جایز بوده است؟
      • بیان فرق میان عدالت و عصمت
    • کلمات کلیدی: ازدواج - آسیه(س) - مریم(س) - فرعون - زن نوح - زن لوط - مؤمن - مشرک - اهل کتاب - کافر - عدالت - عصمت - حضرت زینب(س) - حضرت ابوالفضل - اهل کتاب - ازدواج ناهمسان
  • جلسه صد و چهل و هشتم
    • موضوع: رسالت (احکام اشتراکی و اختلافی میان شرایع در «روزه و نماز»)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که آیه روزه برشرایع قبلی جایز بوده است یا خیر؟ و در صورت وجوب آیا مانند روزه مسلمانان بوده است؟
      • شرح آیه «یَا أیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَی الَّذِینَ مِن قَبلِکُم لَعَلَّکُم تَتَّقُونَ» که بیانگر وجود روزه در شرایع گذشته است
      • اشاره به آیاتی از کتب عهدین که نماینگر وجود روزه در شرایع گذشته است
      • بحثی حول روزه سکوت (بحث نهایی در تفسیر فارسی ترجمان فرقان ذیل آیه ۲۶ سوره مریم)
      • اشاره به این که نماز نیز در شرایع گذشته وجود داشته است با محوریت برخی از آیات قرآن
    • کلمات کلیدی: روزه - صلاة - صوم - صیام - نماز جماعت - مریم - روزه سکوت - رکوع - سجده - مبطلات روزه - روزه نذر- اسلام - تورات - انجیل - کتب عهدین
  • جلسه صد و چهل و نهم
    • موضوع: رسالت (احکام اشتراکی و اختلافی میان شرایع)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • اشاره به وجود نوامیس خمسه در تمامی شرایع و لزوم حفاظت آن بر مکلفین که عبارتند: ۱- عقیده صالح ۲- جان ۳- مال ۴- عرض ۵- عقل
      • بیان این که چرا سکون و عدم ترقی در نوامیس پنجگانه حرام است؟
      • شرح آیه «... رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذنَا إن نَسِینَا أو أخطَأنَا رَبَّنَا وَلَا تَحمِل عَلَینَا إصرًا کَمَا حَمَلتَهُ عَلَی الَّذِینَ مِن قَبلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ...» و بیان این که احکام و حدود در شریعت تورات بسیار سختر از احکام و حدود در شرایع اسلام بوده است
      • اشاره به صحت ازدواج موقت (صیغه) در شریعت اسلام
      • بیان این که برای اثبات ازدواج با دو خواهر در شرایع گذشته نمی توان به آیه «... وَأن تَجمَعُوا بَینَ الأختَینِ إلَّا مَا قَد سَلَفَ...» استدلال کرد
    • کلمات کلیدی: شرب خمر - شرابخواری - گناهان کبیره و صغیره - امر به معروف و نهی از منکر - فحشاء - صیغه - ازدواج موقت - عائشه - ازدواج با دو خواهر - اهل کتاب - زنا - جهاد
  • جلسه صد و پنجاهم
    • موضوع: رسالت (احکام اشتراکی و اختلافی میان شرایع)
    • جمله انتخابی:
    • عناوین درس:
      • بیان این که حرام بر سه نوع است: ۱-حرام دائم در تمامی زمان ها مثل زنا ۲- حرام موقت مثل ازدواج با زن عمو در شریعت تورات ۳- حرام عقوبتی مثل حرمت خوردن برخی پرندگان بر یهود
      • بیان این که فروع نه گانه در اسلام در شرایع قبلی نیز وجود داشته است
      • اثبات حرمت ازدواج با دو خواهر در شریعت تورات
      • اثبات حرمت ازدواج با زناکار در شریعت تورات
      • اثبات عقلی برای حرمت شراب خواری در شرایع گذشته
    • کلمات کلیدی: مسیحیت - صوفیه - پولس - ربائب - ازدواج با زناکار - ازدواج با دو خواهر - فروع دین - خمس - زکات - امر به معروف و نهی از منکر- شراب خواری - رکوع و سجود - یهود - ازدواج نا همسان - تورات - ازواج
جلسات قبلی « فهرست کل جلسات » جلسات بعدی

مطالب منتخب: